Myślisz o swoim życiu, o przyszłości. Czasem wszystko wydaje się pozbawione sensu. Czasem chce się po prostu z kimś porozmawiać. Po to chodzimy na sesje coachingowe, po to umawiamy się z przyjaciółmi. Po to też siadamy w fotelu i czytamy książki.

Od setek lat pisarze tworzą bohaterów i wrzucają ich w trudne sytuacje życiowe. Gdy docieramy do jakiegoś życiowego problemu, widzimy odciski stóp - wielu bohaterów było tutaj przed nami. Stali w tym samym miejscu, z tym samym emocjonalnym ciężarem na plecach, zastanawiając się czy skręcić w prawo ku światłom miasta, czy z piskiem opon pomknąć ku czarnym objęciom słodkiej przepaści.

Historie postaci literackich - uproszczone w stosunku do prawdziwych ludzi, ale przez to możliwe do zrozumienia pod kątem potrzeb, ambicji i motywacji - możemy przyłożyć jako kalkę na nasze kłopoty. Wielu bohaterów to wiele różnych możliwości, wiele różnych opinii i punktów widzenia. Nasi przyjaciele raczej takich nam nie dadzą, ponieważ dobieramy sobie grupę osób podobnych do nas. A na chodzenie do kilku coachów zwyczajnie nas nie stać. Pozostaje więc literatura. Na szczęście nie trzeba czytać całych książek - choć to zacne zajęcie. Wystarczy skorzystać z dobrze przygotowanej encyklopedii literackiej.

Załóżmy, że masz kłopoty związane ze sprawami sercowymi. Czujesz niepokój, może nawet ból.

Co by zrobił kawaler de Faublas?

Kawaler de Faublas to bohater tytułowy i narrator powieści Jean-Baptiste'a Louveta de Couvraya „Przygody miłosne kawalera de Faublas” (franc. „Les amours du chevalier de Faublas”, 1789). de Faublas to potomek arystokratycznej rodziny, który w wieku szesnastu lat przybywa do Paryża i rozpoczyna serię miłosnych podbojów wedle klasycznego libertyńsko-donżuańskiego wzorca. Zdobywa kolejno lub równocześnie młode panny i doświadczone damy salonowe, pokojówki i ich cnotliwe lub wyuzdane panie itd. W celu zakradnięcia się do alkowy nie waha się przed występowaniem w damskim przebraniu. W swoich podchodach miłosnych nie cofa się przed niczym i nieraz jego erotyczne intrygi przynoszą kobietom i mężczyznom wokół niego nieszczęścia i życiowe załamania. Swoje przygody opowiada z równą szczerością, jak cynizmem – i głównie z tego powodu postać kawalera stanęła w szeregu postaci wielkich uwodzicieli epoki swobody obyczajowej i salonowej donżuanerii. Zakończenie przygód Faublasa ma jednak charakter moralizatorski – po zorientowaniu się, że jego libertynizm wyrządza innym szkodę, kawaler postanawia się ustatkować i wieść dalej żywot uczciwy i obyczajny.

A gdybyś spotkał na piwie Włodzimierza Leńskiego? Co on by ci powiedział?

Włodzimierz Leński to jedna z głównych postaci „romansu wierszem” Aleksandra Puszkina pt. „Eugeniusz Oniegin” (ros. „Jewgienij Oniegin”, 1833). Leński to młody ziemianin, „bogaty i piękny”, wszechstronnie wykształcony w Niemczech, poważny i serio traktujący ludzi i życie, idealista i marzyciel, wielbiciel poezji romantycznej (sam także pisze wiersze). Sąsiad i przyjaciel Oniegina, z którym w prowincjonalnej głuszy wiodą długie rozmowy o świecie, ideałach i miłości. Leński kocha się w Oldze, starszej siostrze Tatiany Łariny, oświadcza się z zachowaniem wszelkich form, zostaje przyjęty i oczekuje bliskiego ślubu. Głęboko dotknięty oznakami przychylności Olgi dla Onieginia w czasie balu u Łarinych, powodowany zazdrością, w odruchu urazy wyzywa Oniegina na pojedynek. Ginie od pistoletowego strzału z ręki niedawnego przyjaciela. Po jego śmierci Olga pociesza się dość prędko i wychodzi za mąż za oficera ułanów.

Wychodzisz przed bar i wpada na ciebie jeszcze inna postać – Dean Moriarty. Co mogą ci podpowiedzieć jego losy?

Dean Moriarty to główna postać powieści Jacka Kerouaca „W drodze” (ang. „On the Road”, 1957). Moriarty to przedstawiciel pokolenia (określonego przez autora powieści terminem, „beat generation”, który zrobił karierę światową) młodych straceńców, przemierzających Stany Zjednoczone w pogoni za doznaniami, zdolnymi odmienić szarzyznę powszedniej egzystencji i nadać sens życiu. Fanatyk prawdziwej wolności jednostki, abnegat z filozoficznym uzasadnieniem, czytelnik Longfellowa i Prousta, podróżujący po całych Stanach autobusem, samochodem osobowym motocyklem i na platformie ciężarówki. Właściwie nie wiadomo jaki cel ma ta stała wędrówka, czasem niefrasobliwa i niespieszna, czasem niespokojna i nabierająca pędu.

Dzieciństwo Moriarty'ego było nielekkie: ojciec pijak I lump, kształtujący niezbyt budujące wzory życiowe, lata samodzielnej młodości wypełnionej m.in. przez kradzieże samochodów i pobyt w zakładach poprawczych. Aktualnie Dean spędza chętnie czas w barach i salach bilardowych, romansuje z niejaką Camille, dla której musi się rozwieść z Marylou, choć oczywiście nie przepuszcza żadnej napotkanej i chętnej dziewczynie. W końcu Moriarty żeni się z Camille i zostaje ojcem uroczej dziewczynki. Ale kiedy pewnego dnia widzi wystawionego na sprzedaż Hudsona z rocznika ‘49, rzucił wszystko, kupuje ten samochód i znów rusza w drogę przed siebie. Znów też jest z Marylou, raczej w wolnym związku. Gdy po jakimś czasie ucieka od niego Marylou, Dean powraca do Camille i córki, ale niepokój, marihuana i wizja drogi nie pozwalają się ustatkować na dłużej. Obdarty, z workiem mieszczącym jego dobytek wędrowca, szykuje się do kolejnej podróży przed siebie. Jego filozofię życiową streszcza zdanie: „Powinniśmy sobie uprzytomnić, co by dla nas znaczyło ZROZUMIEĆ, że tak NAPRAWDĘ w ogóle NICZYM się nie przejmujemy”.

Jak teraz się czujesz, po poznaniu losów tych trzech bohaterów literackich? Wciąż źle? Czy może jednak widzisz przed sobą lekki promyk nadziei?

Znacznie więcej, bo aż 1600 bohaterów i bohaterek literackich przemierzających ścieżki życia i stykających się z większością możliwych problemów życiowych znajdziesz w książce „1600 postaci literackich” Andrzeja Z. Makowieckiego (Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011). Książka jest dostępna w cenie ze zniżką w e-księgarni www.ksiegarnia.pwn.pl. Wykorzystanie za wiedzą Wydawcy.