Jestem leniwy. Jestem niekomunikatywna. Jestem naiwny. Jestem nieśmiała. Jestem przegrany.

Zazwyczaj nie mamy o sobie zbyt dobrego zdania. Dopiero przyciśnięci przez kogoś kto naprawdę nas lubi, mówimy głośno swoje zalety, swoje silne strony.

Jestem pomysłowy. Jestem przebojowa.

Hm, mam kłopot ze znalezieniem zalet, które byłyby przymiotnikami. Mógłbym napisać „Jestem dobrym słuchaczem”, ale to zaleta oparta na działaniu, na czasowniku „słuchać”. Takie mogę wymieniać setkami. Świetnie pływam. Moja zapiekanka z mięsem rozpływa się w ustach. Potrafię zagrać na gitarze największe hity zespołu The Beatles. Ale z zaletami opartymi na cechach jest kłopot.

To jest właśnie rzecz, na którą chcę ci zwrócić uwagę – bo ona może zmienić twoje życie.

Myślenie cechami osoby lub charakteru to myślenie przymiotnikami. Odnoszą się one do pewnych cech stałych niezależnie od sytuacji: jestem wysoka, jestem Polakiem. Zgodnie z zasadami budowy języka polskiego czasownik BYĆ (i jego forma osoba JESTEM) opisuje poziom tożsamości człowieka i jest zarezerwowany wyłącznie do opisu tego co jest prawdą nawet kiedy śpisz – twojej narodowości, wyznania, płci, orientacji seksualnej. Dla osób dorosłych, w miarę ukształtowanych społecznie, te sprawy są mniej więcej oczywiste i nie ma potrzeby zastanawiania się nad nimi. Są to rzeczy z reguły niepodważalne i niepoddawane przemyśleniom.

Dlatego jeśli myślisz o sobie np. „jestem leniwy”, zamykasz się w swojej własnej opinii.

Ale przecież nie jesteś taki zawsze. Czy jesteś leniwy, niekomunikatywny, naiwny, nieśmiały, przegrany, kiedy śpisz? Oczywiście, że nie. Skoro nie jesteś taki we śnie, to nie jesteś taki cały czas, nie jesteś taki zawsze. W pewnych sytuacjach jesteś leniwy – na przykład w upalne dni w godzinach 13-15.30. W pewnych okolicznościach jesteś niekomunikatywna – gdy rozmawiasz z tym wazeliniarzem z kadr. Czasami chwyta cię nieśmiałość – gdy czekasz na windę a obok ciebie staje dyrektor generalny.

Gdy ograniczysz swoje wady do pewnych ściśle określonych chwil, a nie do całego życia, łatwiej zrozumiesz, że masz też dobre strony. O wiele więcej dobrych stron. Że robisz rzeczy, w których jesteś dobry, które sprawiają tobie i innym przyjemność, radość, zadowolenie. Że poza godzinami 13-15.30, kiedy to jesteś leniwy, pracujesz z zapałem i entuzjazmem. Gdy rozmawiasz nie z wazeliniarzem ale z innymi osobami z kadr, wysławiasz się płynnie i elegancko. Pamiętasz też pewnego dnia przejażdżkę windą z wiceprezesem ds. rozwoju, z którym ucięłaś sobie bardzo przyjemną pogawędkę.

Nie zamykaj się w klatce myślenia „jestem”. Nie znam cię osobiście, ale gorąco wierzę, że jesteś wspaniałą osobą, z wieloma zaletami. Warto, aby te zalety pokazywać innym ludziom. Warto, aby świadomie z nich korzystać. Warto, żeby pokazywać jak fajnym jesteś człowiekiem.

To nic, że inni będą wciąż myśleć o tobie w kategoriach bezwzględnych „jesteś”. Tacy ludzie są absolutnie niereformowalni. Bez względu na to ile masz lat, czego nie osiągniesz, jakich szkół nie ukończysz i jak odpowiedzialnych stanowisk nie zajmiesz, tacy ludzie będą cię postrzegać przez pryzmat „ja pamiętam cię jak byłeś taki i taki”. Będą usilnie trzymać się fałszywego obrazu, który stworzyli na podstawie pojedynczego zdarzenia. Trudno. Takie opinie mają się nijak do tego kim jesteś i czego oczekujesz od życia. Jesteś dorosłym człowiekiem i sam dokonujesz wyborów. Masz prawo, by godzinę dziennie się polenić. Masz prawo, by z pasją pracować. I niezależnie od tego, cały czas JESTEŚ wspaniałym człowiekiem.

Nawet kiedy śpisz :)

Jeśli masz ochotę na inspirujące przeżycie wakacyjne, polecam ci moją książkę „Naucz ich jak mają cię traktować. Praktyczny podręcznik asertywności” (Wydawnictwo Onepress, 2010) i moje jubileuszowe, 50-te szkolenie z asertywności (26-27 sierpnia, Warszawa) na www.asertywnosc.edu.pl.

Autor: Bartłomiej Stolarczyk