Asertywność jest umiejętnością pełnego wyrażania siebie w kontakcie z innymi. Chodzi o stanowcze wyrażanie swoich postaw, opinii, uczuć, pragnień. Nie może być to jednak pozbawione szacunku w stosunku do osoby, wobec której zachowujemy się asertywnie.
Z tej definicji wynika, że konieczne są pewne fundamenty, na których buduje się asertywność. Bardzo trudno być asertywnym, jeśli nie posiada się pewności siebie, nie rozumie się i nie artykułuje przed samym sobą własnych potrzeb, opinii, uczuć. Najpierw bądźmy asertywni względem samych siebie. To niezmiernie ułatwi bycie asertywnym w kontakcie z innymi osobami.

Asertywność względem siebie – jak to zrobić?
Zastanów się, co dzieje się w twojej głowie. Jak traktujesz siebie w rozmowie z samym sobą? Każdy prowadzi tak zwany monolog wewnętrzny. Myślimy słowami. Często niestety nie jesteśmy świadomi, co takiego do siebie mówimy. A bywa, że wmawiamy sobie pewne rzeczy. Każdy posiada repertuar swoich nawykowych stwierdzeń, które bezgłośnie powtarza sobie w głowie. Pytanie, czy te treści są pozytywne? Czy budują pewność siebie? Czy dodają wewnętrznej siły? Na przykład zdania, takie jak „Jestem beznadziejny.”, „Fatalnie wyglądam.”, „Inni to potrafią, mi się nie uda.”, utwierdzają nas w przekonaniu, że jesteśmy słabi i nieudolni. Dlatego warto zatrzymać potok swoich myśli, odnaleźć i wyeliminować te niszczące pewność siebie i asertywność stwierdzenia. Aby ułatwić sobie zadanie nauczenia się asertywności, po pierwsze poczuj się pełnowartościową osobą. Zastąp swoje negatywne zdania stwierdzeniami pozytywnymi. Czyż nie posiadasz dużo uroku? Czyż nie jesteś zdolna? Czyż nie potrafisz odnieść sukcesu, jeśli naprawdę się postarasz?

Kolejny krok w wewnętrznej przemianie, jest nieco trudniejszy. Będzie wymagał bardziej dogłębnego wejrzenia w siebie. Zastanów się, jaki jest twój stosunek do otaczającego cię świata, a także do własnej osoby. Czy akceptujesz siebie takim, jaki jesteś? Czy jesteś zdolny przyjmować oceny od innych osób bez poczucia winy i wstydu? Zawsze pamiętaj, że jesteś jednostką pełnowartościową. Nie musisz się zgadzać z tym, co słyszysz od innych. A jeżeli się zgadzasz, także masz prawo to wyrazić. Na tym właśnie polega asertywność – na pozostawaniu w zgodzie ze sobą, a nie na stawaniu na bakier ze światem i udowadnianiu na każdym kroku, że jest się osobą asertywną.

Kiedy już potrafisz myśleć o sobie pozytywnie oraz masz pozytywny stosunek do siebie i świata, pora na zastosowanie zachowań asertywnych względem własnej osoby. Co to oznacza? Przypomnij sobie postanowienia, których nigdy nie udaje ci się wypełnić. Może od dłuższego czasu miałeś zamiar podjąć studia, ale wciąż ociągasz się z ostateczną decyzją? Może chciałabyś wyjechać na egzotyczną wycieczkę, ale z jakiegoś powodu ciągle odkładasz to na później? Może notorycznie spóźniasz się i nie wiesz, dlaczego nie potrafisz zacząć przychodzić na czas? Nieumiejętność wypełniania zobowiązań stawianych samemu sobie jest właśnie przejawem braku asertywności względem własnej osoby. Zamiana planów i marzeń w działania, może wydawać się prosta, a jednak coś staje nam na przeszkodzie. Jakkolwiek nie nazwalibyśmy tych przeszkód – raz jest to za dużo pracy, innym razem ciekawy film w telewizji, a jeszcze innym po prostu brak czasu – tak naprawdę przeszkoda jest tylko jedna – my sami. Asertywność polega na pokonywaniu barier stawianych przez innych. Mamy prawo do robienia tego, czego chcemy, o ile nie narusza to praw innych. Co jednak uczynić, kiedy sami budujemy sobie bariery? To jest właśnie moment na nauczenie się asertywności względem własnej osoby. Zacznij stosować efektywny system planowania i co ważne - realizowania planów. Nie stawiaj sobie nierealistycznych celów. Pamiętaj, że nawet niewielkie i powolne kroki szybciej doprowadzą cię do celu niż zaniechanie działania czy ciągłe odkładanie go na później. Nagradzaj się za swoje dokonania. Mała nagroda za kolejny krok w realizacji twojego planu zachęci cię do kontynuowania dzieła.

Kiedy już poczujesz, że jesteś asertywny względem samego czy samej siebie, zachowania asertywne w stosunku do innych staną się dużo łatwiejsze, bowiem będą twoimi naturalnymi zachowaniami, a nie wyuczonymi na pamięć formułkami.

Literatura:
Fensterheim, Herbert, Jak nauczyć się asertywności: nie mów "Tak", gdy chcesz powiedzieć "Nie", Książka i Wiedza, Warszawa, 1999
Król Fijewska, Maria, Trening asertywności, Instytut Psychologii Zdrowia i Trzeźwości, Polskie Towarzystwo Psychologiczne, Warszawa, 1993
Król Fijewska, Maria, Stanowczo, łagodnie, bez lęku, Intra, W.A.B., Warszawa, 1996