Zachowanie asertywne, którego wyrazem będzie w takiej sytuacji otwarte wypowiadanie własnych opinii i wyrażanie uczuć, pozwoli uniknąć jałowego sporu o racje.
Postawa asertywna wyraża się w:
• otwartym przyznaniu, że moje uczucia, pragnienia i przekonania należą do mnie;
• przyjęciu za nie odpowiedzialności, czyli powstrzymaniu się od obciążania tą odpowiedzialnością mniej lub bardziej konkretnie oznaczonych „innych”.

Najważniejszą umiejętnością jest posługiwanie się komunikatem JA, który z jednej strony wyraża przyjęcie odpowiedzialności za własne uczucia i wyrażane opinie, z drugiej zaś stwarza bezpieczniejszą sytuację dla drugiej strony, której nie obarczamy winą za nasze uczucia (nie „ty mnie złościsz” tylko „ja jestem zła”) ani nie posiłkujemy się mniej lub bardziej mgliście określonymi autorytetami („wszyscy” „tak musi być” „każdy rozsądny” itp.).

Posługiwanie się komunikatem JA nie jest łatwe. Na przeszkodzie stoją nawyki myślenia i działania pozwalające unikać odpowiedzialności.
Często utożsamiamy sposób widzenia drugiej osoby z jej cechami, co powoduje, że zamiast otwarcie przyznać, co nam ewentualnie przeszkadza, próbujemy wzbudzić poczucie winy, np. zarzucamy komuś: „jesteś arogancki” zamiast szczerze przyznać: „czuję się urażony, kiedy w ten sposób odpowiadasz na moje pytanie”.
Mamy też skłonność uznawania naszych przekonań za prawdy powszechnie obowiązujące. Często sądzimy, że myślimy w jakiś sposób, bo tak „ludzie sądzą”. Pozwala to widzieć świat jako bezpieczniejszy i bardziej zrozumiały, ale znacznie utrudnia porozumienie i czasem konieczną weryfikację własnych opinii.
Zmiana tych nawyków może wydać się ryzykowna. W pierwszym przypadku narażamy się na to, że ktoś zlekceważy nasze uczucia, w drugim - na to, że to, co wydawało się nam znane i bezpieczne, ukaże nagle inną twarz. Bardziej ryzykowne dla relacji z innymi jest jednak prowokowanie kontrataku: „nie ja jestem arogancki, tylko ty chcesz się koniecznie do czegoś przyczepić”. To uniemożliwia lub znacznie utrudnia wymianę informacji i skutecznie blokuje zainteresowanie naszymi pomysłami.

Budowa komunikatu JA

Komunikaty JA budujemy wg poniższego wzoru zawierającego cztery kroki:
1. Stwierdzenie uczuć czy przekonań (Czuję)
Opisz swoje uczucia (gniew, poczucie lekceważenia, urażenia, zdziwienia, przygnębienia, smutku, itp.).
2. Wskazanie konkretnego zachowania (Kiedy ty).
Opisz zachowanie powodujące problemy, czyli takie, kiedy druga osoba mówi lub robi coś, co nas uraża, przeszkadza nam itp..
3. Wskazanie konsekwencji (Ponieważ).
Opisz konsekwencje, jak dla ciebie bądź innych miało problematyczne zachowanie (strata czasu, konieczność dodatkowego wysiłku, ryzyko utraty przyjaciół, ryzyko gniewu innych, itp.).
4. Sformułowanie celu (Chcę).
Powiedz, czego chcesz. Informuj o twoich prośbach i oczekiwaniach. Lepiej unikaj jednak takich słów, jak życzenie czy wymogi Główny problem polega na tym aby rzeczywiście określić, czego chcemy i jasno to wyrazić.

Zauważ, że każda część zdania wypowiadana jest w pierwszej osobie liczby pojedynczej. Najlepiej, aby w żadnej z nich nie znalazł się zaimek „ty” , choć w realnych sytuacjach, kiedy opisujemy problem, trudno jest tego uniknąć,.