Gdy zobaczysz tę książkę na żywo, rzucą ci się w oczy jej wymiary. 820 stron potrafi wystraszyć niejednego twardziela, zwłaszcza jeśli to nie jest zaginiony tom przygód Harry’ego Pottera, kolejny tytuł lokalnego narodowego pisarza podczepiony pod reputację Dana Browna lub niepublikowana książka Stiega Larssona (tego od dziewczyn kopiących gniazda owadów i pomiatanych przez mężczyzn).

Dobra wiadomość – 820 stron książki jest podzielonych na 13 rozdziałów, więc bez problemu można czytać rozdziałami i skończyć w momencie „jeszcze mnie to ciekawi” zanim przekroczony zostanie próg wytrzymałości na wiedzę w momencie „chyba mam ukryte skłonności masochistyczne i powinienem pójść do psychoanalityka”.

No właśnie, ale czy książka o finansach może być ciekawa?

Może być. Jednak większość autorów wpada w pułapkę wyższości i pokazuje czytelnikom swoją wyższość „ja to napisałem, a ty tego nawet nie rozumiesz”. W przypadku tej książki autorzy poszli w inną stronę – ponieważ ta książka o finansach to w istocie podręcznik zasad życia w systemie ekonomicznym dla obywateli. Znajomość tych zasad jest niezbędna dla ogólnego wykształcenia ludzi (i menedżerów, szczególnie) oraz sprawnego poruszania się w gospodarce. Ludzie często bowiem mają fałszywe przekonania na temat pieniędzy, przez co całe życie klepią biedę, pracują w podłych firmach i nie podejmują ekonomicznych wyzwań – bo nie rozumieją na czym ta cała zabawa z pieniędzmi polega.

Książkę otwiera 25-stronicowy rozdział o funkcji finansów, zawierający kilka najpopularniejszych teorii finansów. Autorzy wykładają podstawowe informacje o finansach, porządkujące i dzielące ten ogromny obszar wiedzy na proste części składowe: finanse firm, finanse publiczne, finanse gospodarstw domowych, bankowość i rynki finansowe, finanse międzynarodowe. Te 6 obszarów w sumie stanowi cały obieg pieniądze w gospodarce, a finanse (jako dziedzina wiedzy) to po prostu relacje między tymi obszarami. Najważniejsze przesłanie tej części brzmi: „bez fachowej wiedzy prawdopodobnie będziesz żyć poniżej swoich możliwości, ponieważ wybory zwiększające wartość nie są wyborami naturalnymi dla ludzi”.

Kolejny rozdział dotyczy pieniędzy – czyli wymiernej formy finansów, a jego najważniejsze przesłanie to „pieniądze tracą swoją wartość w czasie”.

Następnie poznasz najbardziej ogólną część finansów: finanse publiczne (rozdziały 3-7). W dobie gorących dyskusji na temat długu publicznego naprawdę warto posiadać fachowe informacje w tej dziedzinie. Palnąć głupotę i wyjść na ekonomicznego oszołoma jest bardzo łatwo. Tymczasem tematyka budżetu państwa, systemu podatkowego, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych, jest naprawdę interesująca – i często praktyka znacznie odbiega od założeń (jak choćby w przypadku ubezpieczeń dla rolników czy podatków od dochodu). Przesłanie tego rozdziału brzmi: „ilość pieniędzy jest ogromna i idą one na najróżniejsze cele”.

Rozdziały 8-11 podejmują temat pieniędzy w obiegu gospodarczym: bankach, rynku ubezpieczeń, przedsiębiorstwach, rynku finansowym. Morał tej części można sformułować następująco: „system gospodarczy jest jaki jest i granie przeciwko niemu nie jest skuteczne”.

Rozdział 12 to przegląd tematyki przepływów pieniężnych między krajami. Autorzy koncentrują się na przepływach najbardziej nas interesujących czyli tych związanych z Unią Europejską.

Rozdział 13 to bardzo krótkie podsumowanie odpowiedzialności prawnej z tytułu różnorodnych zobowiązań podatkowych.

Z racji objętości i czasu potrzebnego na przeczytanie nie jest to książka dla zwykłego menedżera zajmującego się projektami wewnętrznymi w firmie – z wyjątkiem menedżerów działu analiz gospodarczych, ale oni tę wiedzę powinni wynieść ze studiów na kierunku „finanse”. Jest to natomiast książka, którą powinien znać kandydat na dyrektora, prezesa czy członka zarządu.

Książka „Finanse” Mariana Podstawki (red. nauk.) (Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010) jest dostępna w cenie ze zniżką w e-księgarni www.ksiegarnia.pwn.pl.