Mało kto – poza samymi księgowymi – lubi księgowość. Bierze się z dwóch głównych powodów. Powód pierwszy jest taki, że skuteczna księgowość wymaga dokładności i długiego kontaktu z liczbami – zatem specjalizacja w tej dziedzinie odbywa się kosztem zdolności międzyludzkich (liczby nie protestują, gdy zmienia się je w formularzu kilkadziesiąt razy dziennie, a ludzie przestawiani z zadań do zadań w końcu dadzą upust swojemu niezadowoleniu) oraz wydajności działania (co jest upiorną domeną naszych czasów). Drugi powód jest taki, że księgowość skupia się na swoich produktach i potrzebach odbiorców znajdujących przede wszystkim poza firmą – na 16 etapów procesu rachunkowości zaledwie 1 z nich odwołuje się do potrzeb wewnątrzfirmowych (etap 12 „analiza i interpretacja danych”). A nawet opętany manią jakości specjalista Six Sigma nie lubi dłubać przy tej samej rzeczy (np. zestawienia operacji gospodarczych) po raz n-ty. Monotonia tabelek i wzorów jest przytłaczająca dla osób, które nie mają na co dzień do czynienia z liczbami i księgowością.

Na szczęście rolą menedżera nie jest tworzenie raportów rachunkowych, ale działania znacznie prostsze m.in. przedkładanie list operacji gospodarczych, zatwierdzanie merytoryczne dokumentów, zatrudnianie zewnętrznych audytorów na potrzeby badania dokumentów księgowych. Aby skutecznie wykonywać te menedżerskie zadania, menedżerowi jest potrzebna wiedza na temat istoty, celów i jakości rachunkowości. O wzorach i szczegółowych zasadach rachunkowości „w przypadku warunków XXX, to koszt/zysk zmienia się w sposób YYY” niech czytają specjaliści od księgowości.

I w tym właśnie kierunku idzie ta książka. Oczywiście – zawiera tabelki, wzory i obliczenia, bo to wymóg wydawniczy i decyzja autorów. Zawiera natomiast również wiele informacji typowo dla menedżerów (cztery pierwsze rozdziały na temat prawnego i ekonomicznego otoczenia firmy, rozdział o kryteriach wyboru systemu finansowo-księgowego, trzy rozdziały na temat rachunkowości zarządczej, dwa rozdziały o rachunkowości zdarzeń nietypowych, dwa rozdziały na temat analizy finansowej), które upraszczają i wyjaśniają wiedzę o rachunkowości, a przez to ułatwiają menedżerowi wykonywanie zadań związanych z rachunkowością.

Odpowiedź na pytanie zadane w pierwszym akapicie tej notki (książka jako prezent czy jako „rózga”) mieści się gdzieś pośrodku, gdzieś w okolicy „no dobrze, nie da się tego uniknąć, więc sprawdźmy o co w tym wszystkim chodzi”. Jeśli tylko będziesz unikać rozdziałów typowo obliczeniowych, to zdobędziesz z tej książki naprawdę ciekawą wiedzę w temacie finansów firmy, działu i zespołu.

Książka „Rachunkowość finansowa i podatkowa. Nowe wydanie 2010” Teresy Cebrowskiej (red. nauk.) (Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010) jest dostępna w cenie ze zniżką w e-księgarni www.ksiegarnia.pwn.pl.