Pęknięta rura – tak, Titanic – nie

Zdaniem ekspertów, dobrze przygotowane szkolenie e-learningowe przede wszystkim powinno być przygotowane w kontekście środowiska pracy tj. dotyczyć sytuacji, problemów, motywacji i potrzeb osób z którymi pracownicy faktycznie mają do czynienia w swojej pracy. Należy jednak - i jest to wymóg, a nie fantazja czy dobra wola - dopuścić kreatywność w szczegółach jeśli np. w zadaniu ćwiczeniowym jako ważny klient pojawia się intrygujący potomek rodziny królewskiej zamiast nudnego dyrektora konkurencyjnej firmy). Tak właściwie, to podobna kreatywność jest konieczna aby pobudzić mózg do przyswajania wiedzy i umiejętności podczas nauki lub treningu.

Tak więc np. moduł do treningu umiejętności oceny ról grupowych w zespole powinien przedstawiać sytuację gdy pęka rura w łazience w biurze piętro wyżej i trzeba sprawnie ewakuować biuro - zamiast tworzyć nierzeczywistą sytuację "Jesteście na Titanicu, statek tonie, co zabierzecie by przeżyć do czasu gdy was uratują?". Zadanie z Titanicem ma swoje zalety, ale w trakcie szkolenia ogólnorozwojowego, a nie szkolenia zawodowego.

"Przecież my wiemy o tym od dawna!"

Szkolenie e-learningowe dla członków zespołu, takie na które warto wydać pieniądze z budżetu działu, powinno być dostosowane poziomem wiedzy i stopniem skomplikowania wyjaśnień do poziomu i celów odbiorcy.

Generalnie początek szkolenia powinien służyć przypomnieniu i wydobyciu z osób korzystających ich obecnej wiedzy na dany temat. Często wykorzystuje się w tym celu test wiedzy, ale nie jest to rozwiązanie przyjemne dla uczestników. Lepsze są rozwiązania aktywne np. studium przypadku połączone z testem i podsumowaniem najważniejszych informacji.

Właściwa część szkolenia powinna zapewniać stopniowe zdobywanie wiedzy połączone z jej praktycznym wykorzystaniem. System studiów wyższych, gdzie najpierw studenci słuchają wykładu, a potem przytłoczeni nawałem wiedzy teoretycznej idą na ćwiczenia, nie jest odpowiedni dla specjalistów w szkoleniu zawodowym. Celem szkolenia nie jest przecież selekcja uczestników, ale pomaganie im w osiąganiu celów zawodowych.

"Zieeew, ten e-learning jest tak nudny jak książka"

Skuteczne szkolenie e-learningowe powinno posiadać zróżnicowaną formę oraz powinno motywować i aktywować zainteresowanie osób z niego korzystających.
Szkolenie e-learningowe nie może składać się wyłącznie ze slajdów wypełnionych tekstem. Potrzebne są ćwiczenia, rysunki, zadania, chwile na namysł i przemyślenie dalszego działania.

Szkolenie nie może też przypominać slajdów konferencyjnych, gdzie zmienia się jedynie niewielki obszar w środku, natomiast ramy slajdu pozostają cały czas takie same.

Dobrą inspiracją są tutaj gry komputerowe, gdzie co prawda układ ekranu pozostaje stały (ramka mapy, ramka ze statusem broni, ramka komunikatów itp., duży ekran pokazujący aktualną sytuację wokół bohatera), ale zawarte na nim informacje zmieniają się w zależności od przebiegu rozgrywki.

Najlepszą zaś praktykę można znaleźć w edukacyjnych programach komputerowych dla dzieci, gdzie każda zabawa odbywa się w kompletnie innej scenerii np. malowanie przed okrągłym domkiem w którym mieszka bohater, część zręcznościowa - w tunelu pod górą, a dopasowywanie odpowiedzi do pytań - na głównym placu miasteczka.

"A teraz włóż zielony sześcian w zieloną kwadratową dziurkę"

Potęgę e-learningu najlepiej widać, gdy takie szkolenie pozwala osobom korzystających eksperymentować w celu uzyskania pożądanego rezultatu.

To mechanizm znany od dawna w komputerowych grach przygodowych. Oto problem. Oto kilka narzędzi, które możesz wykorzystać by go rozwiązać. Niektóre są przydatne, niektóre są zmyłką. Do dzieła!

Jeśli natomiast szkolenie prowadzi uczestnika za rączkę i nie pozwala na krok odejść do wytyczonego schematu, trudno w ogóle nazwać to szkoleniem. To po prostu zwykły trening warunkujący niczym - nie przymierzając - tresowanie psa na smyczy. Taka nauka jest nieprzydatna w większości przypadków, szczególnie tych związanych z pracą w zespole.

Oczywiście taki trening warunkujący czasem jest konieczny. Jeśli szkolenie dotyczy tematów związanych z bezpieczeństwem pracy, z użytkowaniem maszyn lub pracy z chemikaliami, wtedy trzeba przekazać solidną wiedzę i nastawienie "zero tolerancji dla odchyleń". Ale nawet wtedy nauka przebiega bardziej przyjemnie, jeśli jest pole do eksperymentów - i jeśli pracownik może doprowadzić do wysadzenia fabryki w powietrze.

Dzięki powyższym informacjom łatwiej będzie ci ocenić przydatność oferty szkolenia, która wylądowała na twoim biurku, oraz wyjaśnić powody swojej decyzji zainteresowanym osobom (osobie polecającej szkolenie, potencjalnym uczestnikom, swojemu przełożonemu).

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o e-learningu i tworzeniu takich szkoleń, przyda ci się książka " "E-learning. Tajniki edukacji na odległość" Marleny Plebańskiej (Wydawnictwo C.H. Beck, 2011). Książka jest dostępna w cenie ze zniżką w e-księgarni www.ksiegarnia.beck.pl