Ucieczka z błogosławieństwem pracodawcy

Paweł Berłowski - Dziennikarz niezależny

17-10-2008, ostatnia modyfikacja: 25-11-2008

Tagi: kariera motywacja sabbaticals urlop zmiana

Długi urlop (sabbatical) to okazja do podsumowania dotychczasowej kariery i podjęcia decyzji o zmianie lub czas na naładowanie akumulatorów i umocnienie motywacji do pracy. Korzysta z niego rocznie ok. 4 tys. pracowników Intela. W Polsce na taki krok odważają się nieliczni.

Fot.Shutterstock

Michał, szef projektu ds. internetu z Leroy Merlin Polska, szykował się do wyjazdu w podróż dookoła świata przez kilka lat. Żeby wyjechać, był nawet gotów stracić swoje miejsce pracy. Ale dla pracodawcy jest zbyt cennym pracownikiem. Firma jest dumna z opracowanego przezeń portalu korporacyjnego i dlatego dostał bezpłatny roczny urlop.
– Mamy nadzieję, że doświadczenia wyniesione z podróży przyniosą Michałowi korzyści nie tylko w sferze rozwoju osobistego, ale również okażą się wartościowe dla firmy – mówi Dorota Wójcik-Czarzasty, Dyrektor Zasobów Ludzkich w Leroy Merlin Polska. – Wiemy, że podróżując robi dokumentację fotograficzną pokazującą, jak ludzie mieszkają w innych krajach, jak urządzają swoje domy i ogrody.

Długie urlopy nazywane są w korporacjach sabbaticals. Pierwotnie nazwa była wykorzystywana na uniwersytetach, gdzie przyznawano je co 7 lat pracownikom dydaktycznym, by mogli poświęcić się wyłącznie pracy naukowej i pisarskiej.

Wypełnianie jakichś zadań nie jest jednak warunkiem udzielenia długiego urlopu z zapewnieniem, że po powrocie pracownik zachowa swoje stanowisko. Z pięcioletniego aż urlopu bezpłatnego korzysta również jeden z najlepszych przedstawicieli handlowych Leroy Merlin Polska, przebywający na misjach w Zambii, gdzie pracuje w sierocińcu.
– Sabbaticals to coś w rodzaju trzeciej drogi w zarządzaniu kapitałem ludzkim – tłumaczy Jan Fazlagić, adiunkt w Akademii Ekonomicznej w Poznaniu. – Pierwsza droga to wybór kariery kosztem rodziny i życia towarzyskiego, bezgraniczne poświęcenie się firmie. Druga droga to decyzja typu: „Pieniądze i kariera w życiu nie są najważniejsze. Muszę zadbać o siebie”. Taki wybór wiąże się często z rezygnacją z pracy, a czasami przybiera postać wypalenia zawodowego. Pracownik staje się „wewnętrznym dezerterem” – jest obecny w miejscu pracy ciałem i intelektem, lecz nie duszą ani emocjami. Sabbaticals to szansa na pogodzenie obu skrajności, to po prostu chwilowa ucieczka odbywająca się za pełną aprobatą pracodawcy i z jego błogosławieństwem.

Pojęcie roku sabatycznego znane jest też w Kościołach – praktykują je np. misjonarze. – Nie chodzi przy tym o sam wypoczynek w rodzimym kraju, ale właśnie o rozwój duchowy czy intelektualny, zmianę w codziennej rutynie, która powinna zaowocować nauką bądź jakimś dziełem – tłumaczy ksiądz Bogusław Steczek, jezuita. – Praktyka lat sabatycznych znana jest w naszym zakonie właśnie z misji i wyższych uczelni, m. in. naszych 27 uniwersytetów w USA.

Strach przed urlopem

– Kilkumiesięczny urlop to dobry moment na podsumowanie dotychczasowej kariery, czas ważnych przewartościowań życiowych – przyznaje Paweł Gniazdowski, partner w firmie doradczej DBM Polska, coach i doradca transition services top menedżerów. Transition services to inaczej proces przewartościowywania celów.
Według Pawła Gniazdowskiego wiele zależy jednak od kultury korporacyjnej i samego pracownika. W firmach nastawionych na dużą konkurencję wewnętrzną można byłoby się obawiać, czy podczas urlopu menedżer nie zostanie uznany za osobę niepotrzebną, skoro przez kilka miesięcy firma może bez niego istnieć. Z kolei dla firmy niebezpieczeństwem może być podsumowanie kariery w niej, na jakie pracownik ma wreszcie dużo czasu. Bo być może okaże się, że nadszedł odpowiedni moment na istotne zmiany i to niekoniecznie w ramach tej samej organizacji.
– To, czy sabbatical pomoże pracownikowi czy zaszkodzi, zależy też od ludzi – mówi Marta Iwanowska-Polkowska, doradca kariery z ProFirma. – Znam małżeństwo, w którym po takiej 3-miesięcznej nieobecności mąż zyskał w pracy uznanie jako „ten, który umiał się postawić” (firma informatyczna), a jego żona była szykanowana przez zawistne, bądź przeciążone pracą koleżanki (firma doradztwa personalnego).

Szansa na awans

– Jak wynika z badań, które ukazały się w piśmie „Journal of Education for Business”, pracownicy po płatnym urlopie wracają do pracy bardziej zmotywowani i pełni energii – mówi Jan Fazlagić. – Czasami też osoba zatrudniona na czas określony w ramach zastępstwa okazuje się wartościowym pracownikiem i zostaje w firmie, a pracownik powracający z urlopu otrzymuje awans.

W Finlandii sabbaticals stały się nawet narzędziem polityki społecznej państwa – podaje dr Cecylia Sadowska-Snarska, prorektor ds. badań Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Białymstoku. Długoletni pracownik może tam uzyskać urlop z zastępstwem na okres 3-12 miesięcy. Podczas niego otrzymuje specjalny zasiłek, a pracodawca na okres zastępstwa może zatrudnić tylko osobę bezrobotną i zarejestrowaną w urzędzie pracy. Z urlopów takich korzystają głównie osoby zatrudnionei w oświacie i służbie zdrowia.

Szansa dla zastępcy

Sabbaticalowe zastępstwa wspomina właśnie jako szansę rozwoju zawodowego dla europejskich pracowników Intela długoletni szef tej firmy w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej Piotr Pągowski (obecnie dyrektor działu Entertainment & Devices w Microsoft Polska). Polacy niestety nie mogli sami z takich urlopów korzystać, ale zastępowali swoich amerykańskich kolegów.
Wg BusinessWeek (wydanie amerykańskie, za: Society for Human Resource Management) na sabbaticals znajduje się corocznie ponad 4 tys. pracowników Intela (co dwudziesty)! Firma oferuje płatny 8-tygodniowy sabbaticals co 7 lat w każde urodziny pracownika, niezależnie od przysługującego mu co roku 3–4-tygodniowego płatnego urlopu.

Drukuj | Wyślij znajomemu