Maria Parysz, studentka SGH, uznała, że niewiele wie o zarządzaniu projektami. Założyła więc ze znajomymi Studenckie Koło Naukowe Zarządzania Projektami. Koleżeńska inicjatywa szybko przerodziła się w trzydniową konferencję "Project Management Days", z udziałem przedstawicieli 23 uczelni i praktyków biznesu, m.in. Andrzeja Bliklego. I tak, niepostrzeżenie, ciekawość wiedzy przerodziła się w czysto empiryczne doświadczenie - stworzenie i zarządzanie niczym innym, tylko własnym projektem.
- Niewielu studentów ma w tym doświadczenie, tymczasem tę umiejętność bardzo cenią pracodawcy - uważa Maria Parysz. - Dla kogoś, kto ją opanował, znalezienie pracy nie jest trudne.
Słuszność takiego podejścia potwierdza Bożena Skibicka, prezes firmy informatycznej MIS z Wrocławia:
- Otwartość, chęć rozwoju, pogłębianie swoich umiejętności i kreatywność - te cechy sprawdzam u kandydatów do pracy w pierwszej kolejności - podkreśla. - Zakładam przy tym, że starający się o pracę absolwent ma już podstawową potrzebną wiedzę, więc jej nie weryfikuję.
To charakterystyczne, że prezes MIS nie wymienia w tym kontekście wykształcenia. Z tym, że takie podejście do absolwentów jest u pracodawców dość częste, zgadza się Magdalena Szymczak, marketing communication manager w polskim oddziale AIESEC.
- Nie wszystkie firmy oczekują od absolwentów dużego doświadczenia - przyznaje. - Bardzo ważna jest też dla nich aktywność poza zajęciami na uczelni, zapał do pracy i predyspozycje do szybkiego uczenia się.

Wąska specjalizacja i aktywność

Czas na łyżkę dziegciu. I to niemałą.
- Rzadko zatrudniamy absolwentów, bo potrzebujemy pracowników z długim, wieloletnim doświadczeniem - nie kryje Jolanta Ciesielska, rzecznik Netii. - Nie szukamy także studentów na praktyki. Czasem zgłaszają się sami, ale muszą naprawdę dobrze uzasadnić, dlaczego chcą odbyć staż akurat u nas.
Odsetek bezrobotnych wśród absolwentów uczelni wyższych - 23 proc. wg GUS - mówi właściwie wszystko: sceptyczne podejście do świeżo upieczonych magistrów jest w polskich firmach regułą, a nie wyjątkiem.
- Absolwent jest dla pracodawców jak czysta, niezapisana karta - wyjaśnia Ciesielska. - To zrozumiałe, że przy obecnej sytuacji na rynku pracy niewielu decyduje się zaryzykować, przyjmując taką osobę.
Co z tym fantem zrobić? Zdaniem Grzegorza Koterwy, wiceprezesa spółki Artman (marka House), szansą na przebicie się jest teraz przede wszystkim posiadanie wysokosprofilowanej, poszukiwanej na rynku wiedzy.
- Polska to najbardziej rozwinięty rynek dystrybucji odzieży w Europie Środkowej, a znaleźć dobrego projektanta jest nam niezwykle ciężko - podaje przykład Koterwa. - Tylko nieliczne uczelnie kształcą w tym kierunku. Zatem podstawą sukcesu na rynku pracy jest obecnie specjalistyczne wykształcenie.
Marek Sielski, student Politechniki Warszawskiej, kusi: szczególnie atrakcyjni dla biznesu są absolwenci zarządzania po uczelniach technicznych.
- Mając kontakt z wiedzą techniczną, łatwiej zrozumieją specyfikę firmy związaną z funkcjonowaniem linii produkcyjnej - mówi Sielski. - Mogą wykorzystać tę wiedzę do lepszego zarządzania przedsiębiorstwem.
Sielski działa w ESTIEM (European Students of Industrial Engineering and Management) - stowarzyszeniu zajmującym się tworzeniem mostów między studentami takich właśnie kierunków i biznesem - m.in. w ramach projektu pod nazwą "Times". Studenci stawiają w nim na maksimum praktyki, rozwiązując case studies przygotowane przez firmy.
Również w przypadku Sielskiego potwierdza się prawidłowość, że nadzorowanie takiego projektu to doświadczenie, które później bardzo przydaje się na wymagającym rynku pracy.
- Znalezienie sponsorów było dla mnie dużym wyzwaniem, ale udało się - cieszy się Sielski. - Takie osiągnięcia dają naprawdę wiele satysfakcji.

Posiadaczom dyplomów kierunków ogólnych, takich jak marketing i zarządzanie, zdobyć pracę jest dużo trudniej. Jednak sygnałem, że coś zmienia się na lepsze, może być chociażby rosnące zainteresowanie pracodawców Dniami Kariery, które są organizowane przez AIESEC.
- Przed ostatnimi Dniami Kariery stoiska zarezerwowano błyskawicznie - mówi Magdalena Szymczak.
Czy jednak biznes w ogóle odnosi korzyści z uczestnictwa w takich imprezach? Nasi rozmówcy są tu zgodni. Chociaż żadna z firm na brak kandydatów nie narzeka, dzięki udziałowi w targach zyskuje szansę, że najlepsi absolwenci złożą aplikację właśnie u niej, nie zaś u konkurencji.
Ale i tak przedsiębiorcy oraz menedżerowie dają dziś studentom tylko jedną radę: działać, działać, i jeszcze raz działać. Właśnie dlatego Maciej Bogaczyk, także student SGH, współorganizuje Maraton Firm Konsultingowych z udziałem specjalistów od najbardziej pożądanych pracodawców, jak m.in. Accenture, A.T. Kearney, McKinsey & Company czy IBM. W jego trakcie studenci starają się rozwiązywać praktyczne problemy biznesu. Jakie? Na przykład w zeszłym roku pracowali nad restrukturyzacją spółek z branży farmaceutycznej i energetycznej. Zdaniem Bogaczyka, uczestniczące firmy często traktują Maraton jako naturalny, pierwszy etap rekrutacji. Sam zdecydował się na pracę nad tą imprezą, ponieważ, jak przyznaje, nawet ukończenie dwóch czy trzech kierunków nie gwarantuje dziś pracy. Pomaga dopiero doświadczenie spoza uczelni.
Znaczącym wydarzeniem, służącym zbliżeniu biznesu i studentów, jest także Global Management Challenge (dawniej Euromanager), konkurs organizowany przez BIGRAM Personnel Consulting. Polega on na interaktywnej symulacji przedsiębiorstwa. Poszczególne zespoły wcielają się w zarządy firm odpowiedzialne za produkcję, badania, zatrudnienie, wydatki na marketing i kanały dystrybucji. I tak jak w prawdziwym życiu, osiągnięcia uczestników ocenia surowy rynek - firmy notowane są na wirtualnej giełdzie, a wygrywa zespół, którego biznes okaże się najzyskowniejszy. Co w tym wszystkim najważniejsze, zwycięża nie tylko w przestrzeni wirtualnej.
- Uczestnicy konkursu to nasi potencjalni kandydaci do pracy - wyjaśnia Ewa Rzeczkowska, marketing manager w Deloitte (jeden ze sponsorów GMC). - Mają wysokie aspiracje, ambicję i szeroką wiedzę. A my chcemy wiązać się z takimi właśnie osobami oraz zależy nam, aby i one zechciały związać się z Deloitte.
Obecni absolwenci z pewnością lepiej niż jeszcze kilka lat temu czują rynek pracy. Już nie dochodzi do takich spraw jak ta, z którą w 2000 r. zetknęła się Bożena Skibicka z MIS. Na stanowisko dyrektora ds. sprzedaży zgłosiła się do niej absolwentka z rocznym stażem handlowca w znanej firmie informatycznej. Zażądała służbowego samochodu i pensji - 40 tys. złotych.
- Dziś młodzi po studiach walczą o doświadczenie i referencje, są gotowi pracować nawet za darmo, byle tylko je zdobyć - stwierdza Skibicka.
W takich warunkach Grzegorz Koterwa z Artmana dodatkową nadzieję dla polskich absolwentów widzi w ciągle narastającej. emigracji zarobkowej. Optymistycznie przewiduje, że im więcej osób wyjedzie z Polski na wielokrotnie opisywany "londyński zmywak", tym więcej pracy zostanie niebawem dla tych, co tu zostaną. Pytanie tylko - kiedy do tego dojdzie. Ci najbardziej aktywni już z samej swej natury nie lubią i nie chcą czekać.

 Manager Magazin, Numer 4 (17) Kwiecień 2006