Wojciech Kruszewski, prezes zarządu ZKiP Lewiatan ‘94 Holding SA, właściciela sieci sklepów spożywczych, uchyla rąbka tajemnicy: – Płace dyrektorów pionów w naszej firmie kształtują się na poziomie 11 – 13 tys. zł plus premia zadaniowa sięgająca 30 proc., zaś zarobki kierowników działów wynoszą 5 – 7 tys. zł, a do tego nawet 20 proc. premii. W sumie w 2007 r. wynagrodzenia w jego firmie wzrosły od 15 do 20 procent. I wszystko wskazuje na to, że te kwoty są reprezentatywne dla całego rynku pracy. Oczywiście, w kategorii dużych przedsiębiorstw.

Mniejszy płaci mniej

W mniejszych są zdecydowanie niższe. Istnienie silnej korelacji między wielkością firmy (mierzoną liczbą zatrudnionych osób), a wysokością zarobków (kwoty brutto, po uwzględnieniu premii, dodatków itp.) potwierdza najnowsze Internetowe Badanie Wynagrodzeń, przeprowadzone przez firmę Sedlak & Sedlak. Wynika z niego, że mediana wynagrodzeń w największych podmiotach, czyli zatrudniających ponad tysiąc osób, wynosi 3200 złotych. Oznacza to, że połowa badanych zarabia tam więcej, a połowa mniej niż wynosi ta kwota. Tylko 10 proc. spośród ankietowanych osób dostaje na koniec miesiąca poniżej 1550 złotych.
Dla porównania, w małych przedsiębiorstwach (1 – 9 osób) mediana wynagrodzeń zatrzymała się na poziomie 1800 złotych. Oczywiście zarobki kierowników i dyrektorów są wyższe: od 2368 zł w najmniejszych przedsiębiorstwach i 4800 zł w największych. Statystycznie, najwięcej może otrzymać menedżer w bardzo dużej, prywatnej spółce z kapitałem zagranicznym. Krajowi pracodawcy wciąż są pod tym względem zbyt mało konkurencyjni. Najniższą pensję mają osoby pracujące w firmach państwowych
i budżetówce. To m.in. efekt działania ustawy kominowej, która oderwała te stawki od rynkowej rzeczywistości.

Zarobki średniaków zależą od branży

Z kolei zarobki kadry średniego szczebla są silnie związane z branżą, w której działa ich pracodawca. Na najwięcej mogą liczyć menedżerowie w IT – mediana wynagrodzeń na stanowisku dyrektora to 9000 złotych. Nieco mniej zarabia się w sprzedaży i konsultingu. Co ciekawe, w sektorze IT panuje stosunkowo małe rozwarstwienie wynagrodzeń. Bowiem tylko 10 proc. najgorzej zarabiających pracowników szeregowych otrzymuje pensję w wysokości 43 proc. tego, co dostaje 10 proc. najsłabiej zarabiających dyrektorów. Natomiast 10 proc. najlepiej wynagradzanych pracowników szeregowych ma pensję
w wysokości 22 proc. wysokości płacy najlepiej zarabiających dyrektorów. W innych branżach tego typu różnice w zarobkach są o wiele większe. Na przykład w przemyśle lekkim osoby na najwyższych stanowiskach dostają 10 razy więcej niż szeregowi pracownicy. Mediana wynagrodzeń dla dyrektorów generalnych to w tej branży 7500 złotych. Najwięcej w farmacji oraz firmach tytoniowych i papierniczych.

Dodatki do pensji

Jeśli chodzi o pozagotówkowe świadczenia pracownicze, miejsce na podium przypada telefonom komórkowym. Internetowe Badanie Wynagrodzeń Sedlak & Sedlak pokazuje, że aż 80 proc. ankietowanych dyrektorów dostaje do dyspozycji komórkę. Prawie 60 proc. otrzymało do osobistego użytku służbowy laptop, połowa jeździ firmowym samochodem, a około 20 proc. korzysta z pakietu dowolnych szkoleń, funduszu reprezentacyjnego, dofinansowania do nauki i dodatkowej darmowej opieki medycznej. – Poza standardowym już wyposażeniem pracowników wyższego szczebla, takim jak laptop z dostępem do internetu czy telefon komórkowy, dyrektorzy pionów otrzymują u nas samochody służbowe: do wyboru Skoda Octavia lub Peugeot 407, zaś kierownicy działów mają do dyspozycji samochody nieco niższej klasy – potwierdza trend prezes Wojciech Kruszewski. Dodatkowo jego podwładni mają zapewnione m.in. dofinansowanie do kursów podwyższających ich kwalifikacje i zajęć w klubach fitness.

Kobiety zarabiają mniej

Niestety, zarobki menedżerów zależą nie tylko od obiektywnych kryteriów, takich jak wykształcenie czy staż pracy. Nadal na poziom pensji wpływa w dużej mierze... płeć pracownika. Największa dysproporcja występuje w grupie 10 proc. najlepiej zarabiających pracowników. Tam mężczyźni osiągają o 57 proc. wyższe dochody niż kobiety. Panowie mają też wyższy (o 5,4 proc.) udział premii w wynagrodzeniu całkowitym. Na stanowisku dyrektora różnica w medianie zarobków wynosi 3000 zł (8000 do 5000 złotych).
Na dodatek 10 proc. najlepiej zarabiających mężczyzn dostaje średnio o 30 proc. wyższe wynagrodzenie niż kobiety zajmujące analogiczne stanowiska.

Polskie płace coraz bliżej zachodnich

Czasy, kiedy do jednego miejsca pracy ustawiała się kolejka chętnych, dawno już minęły. Teraz to pracownicy dyktują warunki. – Oczekiwania finansowe i stawki wynagrodzeń w Polsce zaczynają się zbliżać do poziomu z krajów zachodnich – mówi Hanna Więcewicz, starszy konsultant ds. rekrutacji w Manpower Professional. – Na przykład głównej księgowej w Austrii zapłacimy tyle, ile otrzymałaby w Polsce; w Warszawie to średnio 12 tys. zł brutto. Rynek pracy, jeśli chodzi o średnie stanowiska menedżerskie, zaczyna się zmieniać. Firmy nie są w stanie płacić wygórowanych wynagrodzeń – często dobierając kandydatów, stawiają na osoby z mniejszym doświadczeniem, a dużym potencjałem rozwoju. Hanna Więcewicz zauważa, że nie tylko Polacy wyjeżdżają do Europy. Czasem jest na odwrót. – Coraz częściej menedżerowie z Europy Zachodniej są zainteresowani pracą w Polsce na podobnych warunkach jak te, które są oferowane polskim menedżerom – mówi ekspertka Manpower Professional.
Sprzyjająca koniunktura i spadające bezrobocie powodują, że w 2008 r. można się spodziewać przeciętnego wzrostu wynagrodzeń nawet o 7 proc., a do końca 2009 r. nawet o 8 procent. Mamy obecnie do czynienia z rynkiem pracownika i firmy muszą walczyć
o najlepszych kandydatów. A ci mają coraz wyższe wymagania. – Wynagrodzenia dla średniego szczebla w ciągu ostatnich dwóch lat znacznie wzrosły – potwierdza Hanna Więcewicz. – Obecnie oczekiwania finansowe osób rozważających zmianę pracy są bardzo wysokie i często są głównym determinantem przyjęcia bądź odrzucenia oferty firmy. Za to niezbyt istotny jest rozwój kompetencji zawodowych czy prestiż firmy.

Agnieszka Andrzejczak, dziennikarka internetowej platformy kariery GazetaPraca.pl na podstawie internetowego badania wynagrodzeń Sedlak&Sedlak.

Manager Magazin, Numer 1 (36) Styczeń 2008