– Najlepsze miejsce przed budynkiem świeci pustką nieraz przez wiele dni, bo prezes często wyjeżdża za granicę – tłumaczy Darek, doradca klienta w jednym z banków. – Nikt tu nie stanie, choćby miał zostawić samochód na trawniku dwie przecznice dalej i gryźć się przez cały dzień, czy już ma mandat. Feudalny obraz dopełnia strażnik przy szlabanie. Kiedy ja wyjeżdżam, muszę trąbić, bo mnie nie widzi. Gdy jedzie prezes, ochroniarz sam wychodzi z budki i się kłania.

Respekt dla władzy

– W Polsce nie mamy problemu z zaakceptowaniem, że władza ma przywileje – przyznaje Piotr Gryko, Senior Partner, w firmie doradczo-szkoleniowej House of Skills. – Psioczymy pod nosem, ale akceptujemy. Szczególnie, gdy władza jest silna. W tej sferze demokracja nie jest typowa dla naszych kultur korporacyjnych, raczej jest przynoszona przez duże międzynarodowe koncerny. Im bardziej profesjonalna firma, tym więcej demokracji – dążenie do egalitaryzmu pojawia się wraz z poczuciem bycia kimś potrzebnym.

Miejsce obok prezesa

Niektóre firmy wykorzystują takie postrzeganie pewnych symboli jako element motywowania pozafinansowego.
– U jednego z moich klientów miejsce na parkingu obok samochodu prezesa jest nagrodą w konkursie motywacyjnym „Pracownik Kwartału” – mówi Paweł Dziechciarz z PricewaterhouseCoopers. – Wiadomo, że to i prestiż, i wygoda. Wszyscy przez cały kwartał widzą, że jesteś najlepszym pracownikiem, a przy okazji parkujesz blisko głównego wejścia.
Są też jednak firmy, w których odległość biurka od drzwi sekretariatu zarządu czy miejsca na parkingu od głównego wejścia do siedziby świadczy o nieformalnych notowaniach menedżera. Wszelkie przeprowadzki w biurze czy roszady przed nim są gorączkowo komentowane.

Blichtr i symbole

– Zazwyczaj niechętnie otwarcie przyznajemy się do tego, iż faktycznie zwracamy uwagę na zewnętrzne symbole statusu funkcjonujące w danej społeczności. Jednym z nich bywa możliwość zaparkowania w uprzywilejowanym miejscu pod biurem lub otrzymanie samochodu służbowego odpowiednio wysokiej klasy. To kwestia wstydliwa, ale w prywatnych rozmowach menedżerowie niekiedy przyznają, że czują się niedoceniani, nie uzyskując tych bonusów lub z jakiegoś powodu je tracąc – mówi Renata Kaczyńska-Maciejowska, psycholog i coach, właścicielka firmy Prospera Consulting.
Konsultantka stara się pomóc im w odbudowaniu własnej wartości poprzez uzmysłowienie, że prawdziwa wartość menedżera powinna wynikać z przesłanek merytorycznych. A miejsce parkowania czy marka i klasa auta, to tylko blichtr i zewnętrzne symbole. – Jeśli rzeczywiście w firmie coś znaczą, to jej kultura oparta jest na próżności i nadmiernej rywalizacji, i wobec tego należy wyrobić sobie do nich zdrowy dystans – doradza Renata Kaczyńska-Maciejowska. Jako lekarstwo na takie skłonności u menedżera poleca lekturę książki pt. „Zera w garniturach” Güntera Oggera.

Ukryta hierarchia

O parkingowej hierarchii często dowiadujemy się dopiero będąc zatrudnionym w firmie.
W jednym z rodzinnych przedsiębiorstw nowy menedżer nie mógł się nadziwić, dlaczego kasjerka przyjeżdża mercedesem i parkuje na miejscach zarządu. Okazało się, że starsza pani jest mamą prezesa.
Tego typu sytuacje, gdy oprócz hierarchii służbowej funkcjonuje druga –oparta na relacjach osobistych właściciela – najczęściej występują w firmach rodzinnych i/lub niewielkich, ale nie jest to bynajmniej regułą. Osoby z zewnątrz i nowi pracownicy często długo tego nie rozumieją i popełniają gafy bolesne dla siebie w skutkach.

Garaż pożądania

W dawnej siedzibie warszawskiej centrali GlaxoSmithKline jednym z najbardziej doskwierających pracownikom mankamentów była mała liczba miejsc parkingowych. Te nieliczne były przeznaczone tylko dla posiadaczy aut służbowych. Właściciele aut prywatnych i pracownicy terenowi musieli szukać miejsc do parkowania gdzie indziej.
– W tamtym okresie w naszych badaniach motywacji brak miejsc do parkowania był zawsze wśród 5 czynników najbardziej pogarszających satysfakcję z pracy – mówi Marek Łęcki, menedżer działu administracji GSK. – Dlatego przy szukaniu nowego biura, jednym z kryteriów wyboru był duży, dostępny dla wszystkich pracowników parking..
Dla GSK demokracja jest ważną wartością. Równie ważne jest też poczucie bezpieczeństwa i porządek.
– Po przeprowadzce nie różnicujemy miejsc na lepsze lub gorsze, bo garażowanie uważamy za czynnik „higieniczny” – mówi Marek Łęcki. – Obowiązuje u nas zasada spisana w regulaminie garażowania, że miejsca nie są przypisane do konkretnych osób czy samochodów. Pracownik może zaparkować na dowolnym miejscu parkingu oznaczonym logo GSK.