Mimo wielu starań: licznych szkoleń, usprawniania komunikacji, poszukiwania w negocjacjach rozwiązań typu wygrany-wygrany, unikania osobistego uwikłania, budowania racjonalnej, dojrzałej, profesjonalnej kultury organizacyjnej, niezależnie od wysiłków konflikty nadal wymykają się spod kontroli i stanowią poważny problem dla organizacji.
W ciągu ostatnich lat konflikt został do pewnego stopnia oswojony. Zyskał lepszy wizerunek. Jest postrzegany jako zjawisko „normalne”, nieodłączne zachowaniom społecznym, towarzyszące życiu organizacji, wręcz niezbędne jako źródło nauki, rozwoju, poszukiwania twórczych rozwiązań, budowania relacji. Wszystko to prawda, konflikty zmuszają do nauki i rozwoju, ale musi zostać spełniony jeden warunek, ktoś powinien starać się nad konfliktem panować, radzić sobie z nim, zarządzać, a i wtedy nie daje się uniknąć jego kosztów.

Eskalacja konfliktu

Głównym problemem związanym z konfliktami w organizacjach jest ich eskalacja. Konflikty zdają się żyć własnym życiem. Wytwarzają swoją własną energię, karmią się emocjami osób w nich uczestniczących i wciągać coraz więcej pracowników. Eskalacji konfliktu towarzyszy powstawanie coraz głębszych podziałów i rozpad relacji, co w konsekwencji uniemożliwia wspólne poszukiwanie rozwiązań satysfakcjonujących obie strony.

W wyniku eskalacji konflikty mogą m.in.:
- przyczyniać się do niskiej efektywności w pracy, obniżonej samooceny i braku wiary we własne siły;
- utrwalać zachowania agresywne i destrukcyjne;
- negatywnie wpływać na motywację;
- ograniczać jasność umysłu i trzeźwość oceny sytuacji;
- uruchamiać niekorzystne zjawiska grupowe: polaryzować zespół, jednoczyć ludzi przeciwko innym, promować autorytarne style przywództwa, wymuszać „jednomyślność” i posłuszeństwo pod groźbą wykluczenia;
- wzmacniać iluzoryczne poczucie własnej słuszności, idealizować własne motywy;
- prowadzić do błędów poznawczych, przeinaczania faktów;
- zabijać kreatywność;
- dehumanizować innych i nadmiernie liberalizować stosunek do własnych zachowań, rozgrzeszać siebie i swoje postępowanie.

Przyczyny eskalacji

Można powiedzieć, że eskalacja i deeskalacja należą do natury konfliktu. Wydaje się czasami, że konflikt musi najpierw eskalować, by mogła nastąpić kulminacja związana z rozładowaniem emocjonalnym lub znalezieniem nowego rozwiązania, po której przychodzi deeskalacja.

Wśród przyczyn eskalacji wymienia się:
- przyjmowanie zbyt szybkich, często narzuconych przez osoby trzecie kompromisów, niechętnie przyjmowanych przez strony;
- próby rozwiązywania konfliktów przez zmiany strukturalne i reorganizację;
- trudności komunikacyjne – konflikt eskaluje, ponieważ strony nie są w stanie usłyszeć albo zrozumieć siebie nawzajem, bądź też nieświadomie komunikują sygnały agresji.
- uczestnicy konfliktu nie są w stanie zrozumieć siebie samych, a proces eskalacji wynika przede wszystkim z czynników subiektywnych.