– Praca prezesa to praca z ludźmi – mówi Tomasz Klekowski, dyrektor Intela na region Europy Centralnej i Wschodniej. – Dobra komunikacja, umiejętność słuchania i wrażliwość międzykulturowa to krytyczne obszary związane z zarządzaniem firmą. Kiedy w pewnym momencie budowaliśmy międzynarodowy zespół zarządzający i kształtowała się tożsamość naszego regionu, umiejętności te okazały się kluczowe. Np. różnice kultur na Bałkanach, w Polsce i na Słowacji oraz w krajach Bałtyckich są tak duże, że nie można ich ignorować, a zbudowanie spójnego międzynarodowego zespołu wymaga doskonałego wzajemnego zrozumienia. W takich przypadkach rozwinięte zdolności interpersonalne są bardzo pomocne.
Według Tomasza Klekowskiego umiejętności miękkie szefa to przede wszystkim rozumienie ludzi i indywidualne dopasowywanie do nich stylów zarządzania.
- Nie chodzi tu o stosowanie socjotechniki. Najważniejsza w dobrym funkcjonowaniu zespołu jest współpraca polegająca na zaufaniu. Trzeba być prawdziwym – przekonuje.
Nie należy lekceważyć roli szkoleń. Pomagają one kształtować umiejętności interpersonalne, wyostrzają percepcję i dają dodatkową perspektywę na kwestie związane z zarządzaniem ludźmi. Nie dostarczą co prawda gotowych czarno-białych schematów, ale rozwijają techniki zarządzania, pozwalając menedżerom lepiej wykorzystać swój potencjał.
Doświadczenia Tomasza Klekowskiego w pracy z menedżerami potwierdzają opinię, że najlepsi są szefowie o dominującym nastawieniu na cel, ale nie lekceważący budowania dobrej atmosfery pracy; podobnie jak szefowie nastawieni na zapewnienie dobrego klimatu, ale przywiązujący dużą wagę do osiągania wyników. Jedni i drudzy wykorzystują tzw. umiejętności miękkie. Wśród cech dobrego szefa wymienia on empatię, umiejętność słuchania i prowadzenia dyskusji, szczerość, naturalność, uczciwość wobec drugiej osoby.

Paradoksy przywództwa

– Wśród umiejętności osobistych szefów największych przedsiębiorstw na pierwszym miejscu należy umieścić zdolność do godzenia sprzeczności, której niezbędnym elementem jest umiejętność dystansowania się – mówi z kolei Leszek Zdrodowski, partner w firmie doradczej KEY Polska. Nie chodzi o bezduszność, ale o godzenie wrażliwości potrzebnej do w pracy z ludźmi z celami organizacji. Determinacja w dążeniu do osiągania wyników jest
konieczna.
Wśród typowych paradoksów związanych z inteligencją emocjonalną szefa Leszek Zdrodowski wymienia stałość (w dążeniu do celu) i elastyczność (zdolność improwizacji, modyfikacji planów i podejmowania ryzyka, gdy pojawia się okazja biznesowa). Inne cechy, według niego szczególnie cenne na stanowiskach szefów firm to dar tworzenia wizji i angażowania ludzi w jej realizację. Ważne są także kompetencje polityczne. Oznaczają one przede wszystkim umiejętność poruszania się na rynku, poszukiwania aliansów, dogadywania się z innymi szefami, oraz budowania zaplecza dla firmy poprzez wspólne przedsięwzięcia realizowane z innymi.

Pokora w cenie

Nieograniczanie się do jednego wymiaru rzeczywistości wymienia z kolei jako podstawową cechę szefa Wojtek Szymankiewicz, dyrektor generalny ADT/Tyco Polska.
– Jednowymiarowy szef przypomina świetnego analityka, który opracował strategię, wysłał e-mailem do ludzi i po pół roku bardzo się zdziwił, że nie jest ona realizowana – podaje przykład Wojtek Szymankiewicz. – W końcu uznał, że popełnił błąd, więc rozpisał strategię na zadania, wyznaczył odpowiedzialnych i daty ich rozliczania. I nadal po pół roku dziwił się, że nie ma efektów. Nie będzie ich, jeżeli ludzie nie poczują się odpowiedzialni za swoje zadania, jeśli nie uwierzą w ich sens.
Liderzy potrzebują inteligencji emocjonalnej właśnie po to, by przekazać ludziom wiarę i odkryć sens działań.
Według dyrektora ADT/Tyco w Polsce inną kluczową kompetencją miękką szefa jest pokora. Wyzbycie się pychy, pozwala dostrzec wartość nawet w osobach na najniższych stanowiskach.
– To właśnie pokora pozwala zobaczyć świat wielowymiarowo – podkreśla Wojtek Szymankiewicz. – Menedżer, który w gabinecie prezesa jest miłym i grzecznym człowiekiem, a wobec pracownika recepcji – aroganckim gburem, pozostaje bardzo jednowymiarowy. Kiedy sam zostanie szefem, nie będzie umiał zarazić innych swoją wizją

Taniec z gwiazdami

Inteligencję emocjonalną, w odróżnieniu od zwykłej inteligencji, można rozwijać. To dobra wiadomość. A jednak osoby, które z natury nie są np. empatyczne, gdy zaczynają ćwiczyć aktywne słuchanie, wydają się często nieznośne przez wymuszoną i sztuczną postawę.
Jak sprawić, by umiejętności miękkie nie były odbierane przez ludzi jako narzędzia wywierania wpływu, a wysiłki zmierzające do poprawy komunikacji nie zostały odebrane jako manipulacja?
– Jeżeli rzeczywiście jest się uczciwym, osiągnięcie autentyczności zachowań to tylko kwestia czasu – uspokaja Wojtek Szymankiewicz. – Uczestnicy „Tańca z gwiazdami” na początku też poruszają się bardzo niezdarnie, by pod koniec show płynnie tańczyć. Moja żona, która poznała mnie jako młodego inżyniera o ścisłym, wręcz zero-jedynkowym umyśle, stwierdziła, że nie przypuszczała, że tak bardzo mogę się zmienić. Oczywiście niektórzy mają pewne predyspozycje, ale ćwiczyć możemy wszyscy.

PR: wait...  I: wait...  L: wait...  LD: wait...  I: wait... wait...  C: wait...  SD: wait...