Menedżerowie czują się odpowiedzialni za wyniki i samopoczucie członków swoich zespołów, a obserwowanie jak się rozwijają stanowi dla nich źródło satysfakcji. Jednocześnie mierzą się jednak z dużą presją oraz koniecznością osiągania określonych rezultatów, przy często ograniczonych zasobach lub wpływie na podejmowane decyzje.
Nie o modach. Nie o hasłach, które dobrze wyglądają w prezentacji. Tylko o HR, który ma działać sprawniej, mądrzej i bliżej ludzi. Właśnie temu będzie poświęcona konferencja DNI HR 2026, która odbędzie się 16 czerwca 2026 roku w Courtyard by Marriott Katowice City Center. Tegoroczna edycja organizowana jest pod hasłem „HR bardziej ludzki, technologia bardziej pomocna”.
Do you feel you have reached a barrier at work that is preventing you from developing your full potential? Do you want to fast-track your career and rise to a C-level position? Or perhaps you aspire to achieve a significant salary increase in the short term?
Model pracy ponownie znalazł się w centrum uwagi firm. Po okresie intensywnego testowania elastycznych rozwiązań, wiele organizacji weryfikuje swoje dotychczasowe podejście do pracy zdalnej i hybrydowej.
fot. shutterstock
Pojawienie się na rynku pojemnej ksią żki (668 stron) z danej dziedziny (np. finanse, marketing, zarzą dzanie) to zawsze dobry moment, żeby odkurzyć i sprawdziÄ swoje wiadomości. Bo gdy coś umknÄĹo od czasu studiów lub kursu weekendowego, to wtedy przejrzenie takiej najnowszej grubaĹnej ksią żki z danej dziedzinie pozwala uzupełniÄ biaĹe plamki w swojej wiedzy specjalistycznej.
Ot choćby takÄ niewielkÄ plamkÄ - co to jest, u licha, decyzjometr?
Czy wiesz, że…
…dobre podejmowanie decyzji polega na udzieleniu zaledwie 4 prostych odpowiedzi?
Cudowne urzÄ dzenie zwane "decyzjometrem" to cztery pary przeciwieĹstw, które połÄ czone ze sobą pokazujÄ jasno i dobitnie jaką decyzjÄ należy podjąć, aby być w zgodzie z przyjÄtÄ ogólnÄ strategiÄ firmy.
Te pary przeciwieĹstw to: ciuĹaj-zgarniaj, zrób-kup, trzymaj-zrezygnuj i siej-zbieraj.
Para przeciwieĹstw (zwana fachowo - antynomiÄ ) ciuĹaj-zgarniaj najlepiej prezentuje się przy rozpatrywaniu skĹadników przychodu, którego wartość jest iloczynem ceny i wielkości sprzedaży. TÄ samÄ wartość przychodu można bowiem uzyskać przy różnych wartościach czynników. CiuĹaczem jest np. Ferrari, które ciuĹa swoje dochody ze sprzedaży 349 sztuk niezwykle drogich pojazdów (z całego popytu szacowanego na 350 sztuk). Zgarniaczem jest np. Volkswagen, który produkuje kilkaset tysiÄcy sztuk modeli samochodów, których cena jest odpowiednikiem trzymiesiÄcznych dochodów pracownika o średnich kwalifikacjach.
Antynomia zrób-kup przedstawia kolejny dylemat. Jeśli firma postawi na "zrób", wtedy skupia się na odnajdywaniu i tworzeniu, nieważne w jakim tempie, własnych unikatowych zdolności organizacyjnych. W przypadku "kup", wtedy szuka na rynku odpowiednich firm, pracowników oraz produktów, przejmuje je i wciela we własnÄ strukturÄ. mBank powstaĹ i umocniĹ unikatowÄ pozycjÄ na polskim rynku na podstawie obserwacji kilku rynków i połączenia ich w jeden spójny model biznesu - caĹkowicie zrobiony od zera, niekupowany. Z drugiej strony PepsiCo kupiĹa sobie miejsce na polskim rynku produktów spożywczych poprzez zakup firmy Wedel.
Antynomia trzymaj-zrezygnuj dotyczy kombinacji zasobów zbudowanej i utrzymywanej przez firmÄ. Takie kombinacje oceniane są z punktu widzenia efektywności dalszego ich trwania i użytkowania. Firma ABB nabyła polskÄ firmÄ Elta, polskiego producenta transformatorów. Po transakcji ABB dokonaĹa restrukturyzacji firmy, która jednak nie dotyczyła przestarzaĹej technologii produkcji przestarzaĹych transformatorów, ABB zatrzymaĹa tÄ kombinacje zasobów w Elcie. Powodem decyzji było to, że ABB aspirowaĹa do zajÄcia pozycji na rynkach wschodzÄ cych gospodarek, których systemy energetyczne wymagaĹy (nadal wymagajÄ ) gruntownej przebudowy. Kraje te potrzebowały znacznej ilości nowych transformatorów (i innego sprzÄtu) starego typu. ABB, jako jedna z nielicznych firm była w stanie zaspokoiÄ takie zapotrzebowanie - Ĺwietny przykład na "trzymaj". Ale kilka lat potem, po uzyskaniu znaczÄ cej pozycji na pożą danych rynkach, ABB zrezygnowaĹo z tej technologii, odsprzedaĹo ją innemu producentowi, który przejÄ Ĺ strumieĹ dochodów - dla niego był on atrakcyjny, dla ABB był już nieopłacalny. Ĺwietny przykład na "zrezygnuj".
Antynomia siej-zbieraj opisuje sytuacjÄ, w której firmy musi podjąć decyzjÄ czy nadal inwestować w rozwój zasobów, których jest właścicielem, czy też zaprzestać inwestycji i uzyskiwać dochody z posiadanej kombinacji zasobów tak długo jak to możliwe. Taki dylemat spotkaĹ niegdyĹ, w dobie upowszechniania komputerów osobistych i procesorów tekstu, producentów maszyn do pisania. Niektórzy producenci maszyn do pisania próbowali utrzymywać maszynÄ do pisania jako produkt konkurencyjny do procesora tekstu i (przez krótki czas) ponosili nakĹady inwestycyjne; ich maszyny mogły powtórzyć wydruk ostatniej strony, dokonać korekty kilku znaków na stronie i zwiększać szybkość pisania za pomocą rotacyjnej gĹowicy. Typowy przykład "siania". Niestety dla tych firm, inwestycje okazaĹy się nieskuteczne w Ĺwietle rozwoju nowej technologii. Z kolei inni producenci maszyn do pisania, bardziej o nastawieniu "zbieraczy", przystÄ pili do zwiększenia produkcji i wyprzedaży maszyn do pisania. Wzrost produkcji bez inwestycji w rozwój technologii i intensyfikacja sprzedaży w momencie, kiedy jeszcze byli klienci, pozwoliĹy tym producentom na zebranie plonów z wcześniej poczynionych inwestycji.
Gdy wybierzesz swój własny firmowy zestaw czterech wskaźników (czyli decyzjometr), łatwiej przyjdzie ci podejmowanie i argumentowanie decyzji. A oto przecież chodzi w innowacjach - żeby zadania wykonywać z coraz mniejszym wysiĹkiem.
Czy wiesz, że…
…jeśli od piÄciu lat mierzysz te same wskaźniki finansowe, to być może mierzysz to co nie ma już kompletnie żadnego znaczenia?
Przyjrzyjmy się takiemu wymiarowi finansowemu jak "wzrost wydajności". Tak naprawdÄ to wskaźnik "przychody w relacji do liczby zatrudnionych" powinno się stosować wyĹÄ cznie w fazie wzrostu firmy. Wtedy faktycznie ma znaczenie czy kolejnych 10 pracowników powoduje wzrost dochodów, bo właśnie wtedy nagłe powiększenie jest najbardziej potrzebne - by zĹapać przyczóĹek na rynku. Ważne wtedy jest również czy zatrudniani pracownicy posiadają odpowiednie kwalifikacje, by podwyższać dochody firmy. Jeśli nie, to znaczy że coś jest nie tak z rekrutacjÄ i trzeba to jak najszybciej skorygować by do firmy przycią gać odpowiednich pracowników. Później, gdy firma ma już ustabilizowanÄ pozycjÄ i solidnych klientów z powtarzalnymi transakcjami, ważne jest rozwijanie relacji z klientami a nie zdobywanie na maksa nowych. Ale niektóre firmy tak robiÄ , a potem się dziwiÄ , że mają 30% nierentownych klientów. I skąd oni się wziÄli?! No jak to skąd? Zgodnie z rozporzą dzeniem dyrekcji!
W fazie dojrzałości wymiar "wzrost wydajności" należy badać przy pomocy wskaźnika kosztów w porównaniu z konkurentami, stopÄ
redukcji kosztów i stopÄ
redukcji kosztów połrednich. W fazie schyĹku trzeba Ĺrubować tak nisko jak się da wskaźnik kosztu jednostkowego. Wtedy zatrudnianie nowych pracowników jest czystym samobójstwem. No ale jeśli od piÄciu lat nie zmienia się wskaźników, to łatwo przeoczyć zmiany w odbiorze produktu. Bo nawet jeśli strategia firmy się nie zmienia, to może zmieniÄ się struktura rynku.
Podobnie rzecz ma się dla innych wymiarów finansowych m.in. wzrostu i struktury przychodów czy wykorzystania aktywów.
Czy wiesz, że…
…specjalista rachunkowości zarządczej powinien regularnie acz niezbyt intensywnie trenować kompetencje społeczne (komunikowanie, słuchanie, wpływ, przywództwo)?
Gdy specjalista rachunkowości zarządczej pracuje sobie cichutko w arkuszu kalkulacyjnym, nie musi prezentować publicznie swoich raportów ani przekonywać do słuszności tego czy tamtego posuniÄcia. Specjalista jest wtedy dostarczycielem cyferek, tabelek i wykresów, którymi szermuje menedżer lub dyrektor na spotkaniu kierowniczym. I to jest w porzÄ dku.
Oczywiście - do czasu.
Bo gdy zarząd firmy przyjmie za cel działalności przedsiębiorstwa maksymalizacjÄ jego wartości, wtedy nagle okaże się, że specjalista rachunkowości zarządczej musi pojawiać się na spotkaniach - o, zgrozo, musi wychodziÄ na Ĺrodek na spotkaniach - i musi przekonywać do swoich racji ludzi nad którymi nie ma żadnej formalnej władzy. Specjalista musi wyjść ze swojego cichutkiego pokoiku i pracować z ludźmi, dla ludzi.
Ta zmiana to nie jest widzi-mi-się nawiedzonych akademików. Tak się pracuje w przedsiębiorstwach klasy światowej, które są zorientowane strategicznie na proces tworzenia wartości. W dodatku jest to zapisane w Standardzie Rachunkowości Zarządczej IMA, połwięconym zarzą dzaniu i pomiarowi wartości dla akcjonariuszy. Jako zadanie drugie widnieje taki zapis: zadanie - komunikowanie (edukowanie) fundamentalnych zaĹożeĹ strategii tworzenia wartości dla akcjonariuszy - specjaliści rachunkowości zarządczej odgrywają istotnÄ rolÄ w szkoleniu pracowników przedsiębiorstwa w zakresie strategii VBM (Value Based Management, zarzą dzanie wartościÄ ), a w szczególności objaśnieniem: strategii tworzenia wartości, kluczowych generatorów wartości oraz powiÄ zanych z nimi bezpołrednio mierników wartości (zarówno finansowych, jak i niefinansowych) oraz kwestii o fundamentalnym znaczeniu, jaką jest wskazanie powiÄ zaĹ między indywidualnÄ pracÄ ludzi w organizacji a procesem tworzenia wartości. Jeśli specjalista będzie to robiĹ nieumiejętnie (a niby jak ma robiÄ, skoro dotąd w ogóle tego nie trenowaĹ?), może nie uratować swojej posady mimo dotychczasowego nieskazitelnego przebiegu swojej pracy.
więcej pożytecznych informacji o rachunkowości zarządczej, a także sporo zadaĹ obliczeniowych (wraz z rozwiązaniami, ma się rozumieć) znajdziesz w ksiÄ żce "Rachunkowość zarządcza. PodejĹcie operacyjne i strategiczne" Ireny SobaĹskiej (red. nauk.) (Wydawnictwo C.H. Beck, 2010). Ksią żka jest dostÄpna w księgarniach i na stronie www.ksiegarnia.beck.pl. Wykorzystanie za zgodÄ Wydawcy.
Z ksią żki dowiesz się innych rzeczy tak ciekawych jak decyzjometr, między innymi że:
