Możliwe, że potencjał inteligencji naszego umysłu determinowany jest częściowo przez nasze geny. Mimo to istnieją świadectwa , że korzystanie z umysłu zmienia charakterystykę enzymatyczną mózgu podobnie jak korzystanie z mięśni zmienia ich charakterystykę. Myślenia można się nauczyć i „dołożyć” tą umiejętność do mocy „silnika” menedżera i jego zespołu w drodze do innowacyjnych rozwiązań. Niekiedy innowacyjne rozwiązanie może być dziełem przypadku, zrodzonym w najmniej oczekiwanym momencie, a wielokrotnie wymaga wiele czasu i prób. W obu sytuacjach potrzeba tego samego: kreatywnego pomysłu i konsekwencji w jego wdrożeniu.

Oto, co pomaga a co przeszkadza menedżerowi na drodze do znalezienia takiego kreatywnego pomysłu.

Pomaga: myślenie „miękkie” związane z kreatywnością, tworzeniem nowych rozwiązań, wychodzeniem poza istniejące wzorce myślowe i przyjęte, powszechnie obowiązujące przekonania. Myślenie „miękkie” z założenia sprzeciwia się logice, nie poszukuje związków przyczynowo-skutkowych, uzasadnień, konsekwencji i sensu. Skupia się raczej na oderwaniu od istniejących ścieżek myślowych, by znaleźć nowe związki, rozwiązania, stworzyć nową myśl logiczną. Jest związane z wykorzystaniem obu półkul mózgowych – prawej i lewej, szczególnie skupiając się na wykorzystywaniu zdolności funkcji prawej półkuli. Wiąże się z kreatywnością – zdolnością do kreowania, czyli tworzenia, ustanawiania, wprowadzania nowości.

Przeszkadza: myślenie „twarde” związane z logiką. Dotyczy ono znajdowania związków przyczynowo-skutkowych, analizy, syntezy, indukcji i dedukcji. Odnosi się do sposobów jasnego i ścisłego formułowania myśli, reguł poprawnego rozumowania i uzasadniania twierdzeń. Myślenie „twarde”, logiczne, to myślenie poprawne, konsekwentne, sensowne, rozsądne, racjonalne i uzasadnione. Myślenie „twarde” jest związane szczególnie z lewą półkulą mózgu. Oczywiście ten rodzaj myślenia jest bardzo potrzebny i użyteczny, ale nie na etapie tworzenia pomysłów.
Poniżej podano kilka określeń. Zakwalifikuj je do poszczególnych rodzajów myślenia: 1/jednoznaczność, 2/elastyczność, 3/poprawność, 4/metafora, 5/logika, 6/sen, 7/dorosły, 8/dziecko, 9/praca, 10/zabawa. Założenie, że są dobre i złe odpowiedzi pochodzi z myślenia twardego. Nieparzyste to twarde, a parzyste miękkie. Myślenie miękkie zakłada, że tu nie ma jednoznacznie dobrych i złych odpowiedzi. Picasso mówił, że „Każde dziecko jest genialnym artystą. Problem jak zostać artystą będąc dorosłym?”. Jeżeli mamy stworzyć innowacyjne rozwiązanie to trzeba znaleźć coś nowego, czego jeszcze nikt nie znalazł. Patrząc na to tworzenie etapowo, jest etap tworzenia pomysłów i następnie etap ich oceny. Lepiej mieć więcej pomysłów niż mniej. Większa liczba pomysłów zwiększa możliwości wyboru. Na etapie tworzenia stosuj myślenie „miękkie”. Jeśli pracujesz z zespołem pełnij rolę moderatora.

Zachęcaj do dziwnych i szalonych pomysłów.

Pomaga: płynność pomysłów, czyli szybkość produkowania pomysłów.. Oczywiste jest, że jeden genialny pomysł jest lepszy niż 50 słabych. Ale żeby na niego wpaść potrzeba czasem przejść przez kilkadziesiąt innych. Większość ludzi zaczyna tworzyć dobre pomysły dopiero po tym, jak ich mózg przeszedł przez średnie pomysły – innymi słowy po rozgrzaniu. Podobnie jak sportowcy, którzy rozgrzewają się przed zawodami.

Przeszkadza: szukanie poprawnej odpowiedzi. Szacuje się, że osoba kończąca średni poziom edukacji (liceum, technikum etc.) przechodzi przez ponad 2000 testów i sprawdzianów, w których jedynym zadaniem jest danie lub znalezienie jednej poprawnej odpowiedzi. To nastawienie umysłu przeszkadza w odkryciu czegoś nowego. Poszukujemy nie poprawnej, ale nowej myśli. Niektóre nowe myśli mogą wydawać się na początku dziwne i szalone, …dopóki nie okażą się innowacyjne.

Pomaga: Zastosowanie liczby mnogiej: Zamiast pytać: Jaki widzisz problem? Jakie proponujesz rozwiązanie? Stawiaj pytania w liczbie mnogiej: Jakie widzisz problemy? Jakie proponujesz rozwiązania? Co będzie dodatkowymi opcjami? Jakie masz pomysły na rozwiązania?

Przeszkadza: założenie, że dobra zabawa to błąd. Istnieje silne przekonanie, że bawienie się nie leży w normie zachowań biznesowych. Odrzuć to założenie – na czas tworzenia pomysłów.

Pomaga: elastyczność i wyobraźnia. Postawy zadziwionego dziecka przekonanego o tym, że świat może być takim, jakim się go stworzy.

Zachęcaj do budowania na pomysłach innych

Pomaga: tolerancja dla wieloznaczności. To umiejętność życia w świecie, gdzie nie ma dobrych i złych odpowiedzi, gdzie myśli i pomysły są niejasne i jeszcze nieuformowane. Pomaga zadawanie pytań bez sugerowanych rozwiązań. Zamiast pytać: Jakie wprowadzić zmiany w promocji dla zwiększenia sprzedaży? Postaw pytanie: Jak osiągniemy sprzedaż na poziomie 104%? Gdyby ktoś miał wymyślić drut metalowy do łączenia papierowych dokumentów, to pewnie nigdy nie ujrzelibyśmy spinacza, podobnie gdyby dmuchane powietrze miało nam pomagać sprzątać.

Przeszkadza: ocenianie. Ileż to razy słyszałem „To nie możliwe”, albo „To nie zadziała”. Jeśli uda Ci się powstrzymać natychmiastową ocenę, zdobędziesz więcej pomysłów wysokiej jakości. Kiedy oceniasz odwołujesz się do jakiegoś punktu odniesienia, a to oznacza, że posługujesz się tylko myśleniem twardym i to, co wymyślisz ma małe szanse być czymś nowatorskim. Dobry pomysł nie zawsze powstaje, jako pierwszy, lecz jeżeli pierwszy pomysł – niekoniecznie dobry – jest krytykowany, to blokuje kreatywność i powstanie pomysłu dobrego. Powstrzymywanie się od ocen nie oznacza jedynie nie wypowiadania ocen, lecz także powstrzymanie się od oceniającego myślenia, czyli oceny własnych pomysłów.

Pomaga: zmiana. Kiedy ludzie spotykają się, by tworzyć nowe rozwiązania, potrzebują perspektywy i zmiany otoczenia. Jak ujął to jeden z uczestników szkolenia: „Jeżeli do tej pory, siedząc w biurze, nie znaleźliśmy rozwiązania, to organizowanie kolejnych burz mózgu w tym samym otoczeniu może źle rokować”.

Zachęcaj do trzymania się tematu

Pomaga: koncentracja. To umiejętność pozostania przy temacie, nawet, jeżeli czujesz się sfrustrowany czy znudzony. To umiejętność ignorowania przeszkód odciągających uwagę podczas tworzenia pomysłów.

Przeszkadza: nie równy udział w zgłaszaniu pomysłów, monopolizowanie wypowiedzi, poruszanie się po linii najniższego oporu, ukryte uprzedzenia w grupie, chęć potwierdzenia własnych uprzedzeń, kotwiczeni się na jednym kierunku myślenia, itp.

Pomaga: stosowanie zespołowych technik twórczych, np. Dyskusja 635.

1. Grupę dzieli się na sześcioosobowe zespoły, które siadają w kołach na sali.
2. Każda osoba w kole dostaje kartkę z zapisanym na górze problemem (np. jak poprawić relacje z klientami?)
3. Na znak moderatora każdy ma wpisać na swojej kartce trzy pomysły w ciągu pięciu minut. Tak kończy się pierwsza runda.
4. Każdy w kole przekazuje swój formularz z trzema pomysłami osobie z lewej strony i znów na dany znak każdy dopisuje trzy kolejne pomysły na otrzymanej kartce. Można tutaj dodać pomysł lub dopisać modyfikację już zapisanego pomysłu.

Każda następna runda powinna być dłuższa, gdyż mając coraz więcej pomysłów na kartce trudno jest szybko znaleźć nowe.

Nigdy nie wiadomo, która myśl, bez względu na to jak idiotyczna, może zaiskrzyć dobrym pomysłem
Powodzenia!