Międzynarodowy Dzień Kobiet to dobry moment, aby przyjrzeć się praktykom wynagradzania na polskim rynku pracy. Z „Raportu płacowego 2026” Hays Poland wynika, że kobiety częściej od mężczyzn deklarują brak satysfakcji z wynagrodzenia oraz rzadziej osiągają najwyższe przedziały płacowe. Jest to trend dotyczący zarówno ogółu specjalistów, jak i wynagrodzeń oferowanych na stanowiskach menedżerskich i dyrektorskich. Dane te jednoznacznie pokazują, że równość płac wciąż pozostaje wyzwaniem na polskim rynku pracy.
Zgodnie z opublikowanym dziś raportem ManpowerGroup "Niedobór talentów", 57% polskich pracodawców przyznaje, że napotyka trudności w pozyskiwaniu nowych pracowników. To o 2 pp. mniej niż rok temu, a wskaźnik maleje od 5 lat.
Firmy znajdują się w momencie transformacji – organizacyjnej, strukturalnej i cyfrowej, napędzanej m.in. przez rozwój sztucznej inteligencji. W konsekwencji zachodzi ewolucja pożądanych profili kompetencyjnych pracowników, od których coraz częściej oczekuje się połączenia umiejętności twardych i miękkich z technologiczną biegłością.
Na rynku pracy 2026 kluczem do sukcesu będzie szybkie uczenie się i elastyczna adaptacja do zmian – wynika z dziś opublikowanego raportu ManpowerGroup „Raport płacowy 2026.
Spory między menedżerem i pracodawcą nie zawsze muszą trafić na drogę sądową. Czasami warto skorzystać z usług sądów arbitrażowych. To rozwiązanie może okazać się znacznie mniej stresujące i szybsze.
Fot. Shutterstock Możliwość rozpatrywania sporów pracowniczych przez sady arbitrażowe (polubowne) istnieje od października 2005 roku, kiedy weszła w życie nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego. Wówczas arbitraż objął również spory pracodawcy z pracownikiem, ale tylko po powstaniu konfliktu.
Aby przedsiębiorcy i pracownicy mogli skorzystać z arbitrażu, muszą najpierw zawrzeć na piśmie umowę, tj. zapis na sąd polubowny. Powinno z niego wynikać, że sporne kwestie między nimi rozstrzygnie taki właśnie sąd. Należy tez w nim wskazać przedmiot sporu lub stosunek prawny, z którego spór wyniknął lub może wyniknąć. Strony powinny wskazać też sąd arbitrażowy, który będzie właściwy do rozstrzygnięcia sporu.
Zapis na sąd polubowny skutkuje tym, że dopóki obowiązuje, dopóty sprawą nie może się zająć inny sąd, w tym państwowy.
Jak wygląda typowa sprawa arbitrażowa? Przede wszystkim rozprawa nie jest tak sformalizowana, jak w sądzie powszechnym. Mniej rygorystyczne są przepisy proceduralne dotyczące na przykład zgłaszania dowodów w toku sprawy. Ponadto, podczas rozprawy arbitrażowej strony mogą poprosić o kawę czy herbatę. Taki element rozluźnia zwykle napiętą atmosferą miedzy skłóconymi stronami i sprawia, że nie czują się one spięte i skrępowane. Zalety te powodują, że przedsiębiorcy coraz chętniej korzystają z usług sądów arbitrażowych. Zwłaszcza wtedy, gdy w grę wchodzi spór o duże pieniądze, na przykład gdy menedżer spiera się o niewypłaconą wysoką premię.
Strony mogą określić także liczbę sędziów sądu polubownego (arbitrów). W przypadku braku takiego określenia powołuje się sąd polubowny w składzie trzech arbitrów.
Jaki skutek ma wyrok sądu polubownego lub zawarta przed nim ugoda? Ma on moc prawną równą z wyrokiem sądu państwowego lub ugodę przed nim zawartą. Nabiera jej jednak dopiero po uznaniu go przez sąd albo nadaniu klauzuli wykonalności. Wybierając drogę arbitrażu, pracownicy i pracodawcy zyskują jednak na czasie i mogą samym ominąć zatłoczone wydziały pracy sądów powszechnych.
Zdarza się, że pracownik lub pracodawca nie są z wyroku sądu polubownego zadowoleni. Przykład? W jednej ze spraw sąd arbitrażowy odszedł od literalnego brzmienia umowy (kontraktu menedżerskiego), jaką strony zawarły ze sobą. Chodziło o to, że menedżer samodzielnie poczynił pewne prace, które nie wynikały z umowy. Następnie przedstawił pracodawcy rachunek za wyliczone nadgodziny. Sąd arbitrażowy wydal wyrok na zasadzie słuszności i orzekł, że firma musi zapłacić. Pracodawca miał pewne wątpliwości, ale wyrok uznał. Jako strona niezadowolona z rozstrzygnięcia miał jednak prawo wnieść do sądu powszechnego skargą o uchylenie wyroku sądu polubownego.
Strony, które decydują się na rozstrzygnięcie sporu w drodze arbitrażu mają swobodą w wyborze konkretnego sądu. W Polsce do najczęściej wybieranych należą: Sąd Arbitrażowy przy Krajowej Izbie Gospodarczej i Sąd Arbitrażowy przy Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan. Zajmują się one wszystkimi rodzajami sporów wynikającymi z ustawy. Istnieją jednak również sady arbitrażowe specjalizujące się w konkretnych branżach. Poza tym, zwaśnione strony mają też możliwość wyboru zagranicznego sądu polubownego. W Europie działa wiele tego typu instytucji. są to m.in. Niemiecka Instytucja Arbitrażowa, Instytut Arbitrażowy przy Sztokholmskiej Izbie Gospodarczej czy Międzynarodowy Sąd Arbitrażowy przy Federalnej Austriackiej Izbie Gospodarczej.
Albert Stawiszyński - Dziennikarz niezależny
