Międzynarodowy Dzień Kobiet to dobry moment, aby przyjrzeć się praktykom wynagradzania na polskim rynku pracy. Z „Raportu płacowego 2026” Hays Poland wynika, że kobiety częściej od mężczyzn deklarują brak satysfakcji z wynagrodzenia oraz rzadziej osiągają najwyższe przedziały płacowe. Jest to trend dotyczący zarówno ogółu specjalistów, jak i wynagrodzeń oferowanych na stanowiskach menedżerskich i dyrektorskich. Dane te jednoznacznie pokazują, że równość płac wciąż pozostaje wyzwaniem na polskim rynku pracy.
Firmy znajdują się w momencie transformacji – organizacyjnej, strukturalnej i cyfrowej, napędzanej m.in. przez rozwój sztucznej inteligencji. W konsekwencji zachodzi ewolucja pożądanych profili kompetencyjnych pracowników, od których coraz częściej oczekuje się połączenia umiejętności twardych i miękkich z technologiczną biegłością.
Na rynku pracy 2026 kluczem do sukcesu będzie szybkie uczenie się i elastyczna adaptacja do zmian – wynika z dziś opublikowanego raportu ManpowerGroup „Raport płacowy 2026.
Automatyzacja prostych procesów przez AI oraz presja na efektywność kosztową transformują strukturę zatrudnienia w polskim sektorze usług dla biznesu. Centra zlokalizowane w Polsce coraz rzadziej realizują transakcyjne procesy biznesowe, co skutkuje spadkiem tzw. wolumenowych projektów rekrutacyjnych.
fot. shutterstock
Warunkiem skorzystania z systemu dopłat jest jednak to, aby umowa spółki przewidywała możliwość ich nakładania. Warto zatem na etapie tworzenia spółki pomyśleć o wprowadzeniu tej instytucji do zapisów umowy spółki.
Instytucja dopłat dotyczy tylko spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością
. Kodeks spółek handlowych nie przewiduje instytucji dopłat w spółce akcyjnej.
Dopłaty są
uregulowane w art. 177 - 179 kodeksu spółek handlowych.
Cechy dopłat
Zgodnie z art. 177 par 1 kodeksu spółek handlowych umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału.
Z powyższego przepisu wynika więc że:
a)dopłaty muszą być przewidziane w umowie spółki. Jeżeli wspólnicy chcieliby skorzystać z możliwości wniesienia dopłat, a umowa spółki nie przewidywałaby tej instytucji, wspólnicy powinni uprzednio doprowadziÄ do zmiany umowy spółki oraz jej zarejestrowania w rejestrze przedsiębiorców,
b)obowiązek wniesienia dopłat dotyczyć może tylko wspólników. Dopłaty są
więc wewnętrznym sposobem dofinansowania Spółki, co odróżnia je od pożyczek, kredytów, a także od dokapitalizowania spółki w drodze podwyższenia kapitału zakładowego. Te formy dofinansowania Spółki mogą
ale nie muszą pochodzić od wspólników. Dopłaty nie prowadzą
zatem do zmian w strukturze własnościowej udziałowców, tak jak to ma miejsce przy podwyższeniu kapitału zakładowego (objęcie dodatkowych udziałów przez wszystkich lub niektórych wspólników lub też przez zewnętrznego inwestora)
c)obowiązek wniesienia dopłat musi być wskazany w granicach liczbowo określonej w stosunku do udziału, np. wspólnicy mogą
być zobowią
zani do wniesienia dopłat w wysokości do 100 - krotności wartości nominalnej posiadanych przez siebie udziałów.
Stosownie do art. 177 par. 2 kodeksu spółek handlowych dopłaty powinny być nakładane i uiszczane przez wspólników równomiernie w stosunku do ich udziałów. Przepis, w sferze celowościowej nawią
zuje do art. 20 kodeksu spółek handlowych, zgodnie z którym wspólnicy albo akcjonariusze spółki kapitałowej powinni być traktowani jednakowo w takich samych okolicznościach.
Dopłaty w spółce z o.o. powią
zane są
z instytucją
udziału. Udział w spółce z o.o. jest z kolei korelatem praw i obowiÄ
zków danego wspólnika. Im więcej dany wspólnik posiada udziałów tym więcej może mieć zarówno praw jak i obowią
zków. Jest to zasadnicza cecha spółek kapitałowych. Nie zmienia to faktu, że także w spółkach kapitałowych mogą
występować elementy osobowe wpływające na sytuację wspólnika niezależnie od liczby posiadanych udziałów (np. prawo wspólnika do wskazywania w spółce członków Zarządu) lub też inne elementy zaburzające tę zasadę (np. udziały uprzywilejowane).
Powią
zanie dopłat z udziałem (liczbą
udziałów) wyraża się nie tylko w wpływie ostatecznej wysokości dopłat jakie mogą obcią
żać danego wspólnika, ale także w tym, że w razie sprzedaży udziałów obowiązek ich wniesienia dopłat przechodzi na nabywcą udziału. Jednakże nabywca i zbywca odpowiadają
solidarnie wobec Spółki za wniesienie dopłat, które przed zbyciem udziału były wymagalne ale nie zostały wniesione (por. art. 168 kodeksu spółek handlowych) Z uwagi na powyższe, strony umowy zbycia udziałów powinny w cenie zbywanych udziałów uwzględnić ewentualny obowiązek wniesienia dopłat.
Dopłaty mogą
mieć charakter wielokrotny, chyba że umowa spółki zawiera odmienne postanowienia.
Procedura wniesienia dopłat.
Stosownie do art. 178 kodeksu spółek handlowych:
§ 1 wysokość i terminy dopłat oznaczane są
w miarę potrzeby uchwałą
wspólników. Jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, do dopłat tych stosuje się przepisy § 2 oraz art. 179.
§ 2. Jeżeli wspólnik nie uiścić dopłaty w określonym terminie, obowią
zany jest do zapłaty odsetek ustawowych; spółka może również żą
dać naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki.
Jeżeli Umowa nie stanowi inaczej wysokość i terminy dopłaty mogą być na bieżą
co ustalane w uchwale wspólników. Uchwała wspólników w przedmiocie uchwalenia obowiązku wniesienia dopłat musi być zgodna z granicami dopłat wyznaczonymi w umowie spółki zgodnie a art. 177 kodeksu spółek handlowych.
Uchwała dotyczą
ca uchwalenia dopłat może być przedmiotem kontroli sadowej w razie zaskarżenia jej do sądu, w trybie art. 249 kodeksu spółek handlowych (powództwo o uchylenie uchwały) lub w trybie art. 252 kodeksu spółek handlowych (powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały).
W przypadku uchwalenia przez wspólników uchwały w przedmiocie wniesienia dopłat spółce przysługuje roszczenie o ich wpłatę przez wspólników. W przypadku niewniesienia przez wspólnika dopłat - wspólnik może być zobowią
zany do zapłaty odsetek ustawowych, a także do naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki. Zarząd Spółki wykonuje w tej mierze stosowne czynności w imieniu Spółki, w tym w razie potrzeby podejmuje działania w celu wniesienia stosownego powództwa przeciwko wspólnikowi, który wbrew obowiązkowi wynikającego z uchwały nie wniósł dopłat.
Zgodnie z art. 179 kodeksu spółek handlowych.
§ 1. Dopłaty mogą
być zwracane wspólnikom, jeżeli nie są
wymagane na pokrycie straty wykazanej w sprawozdaniu finansowym.
§ 2. Zwrot dopłat może nasta
pić po upływie miesią
ca od dnia ogłoszenia o zamierzonym zwrocie w piśmie przeznaczonym do ogłoszeń spółki.
§ 3. Zwrot powinien być dokonany równomiernie wszystkim wspólnikom.
§ 4. Zwróconych dopłat nie uwzglÄdnia się przy żą
daniu nowych dopłat.
W doktrynie wskazuje się, że art. 179 kodeksu spółek handlowych ma charakter względnie obowią
zujący, tzn. umowa spółki może odmiennie uregulować kwestie zwrotu dopłat.
Zwrócić jednak należy uwagę, na to że stosownie do art. 189 par. 2 kodeksu spółek handlowych wspólnicy nie mogą
otrzymywać z jakiegokolwiek tytułu wypłat z majątku spółki potrzebnego do pełnego pokrycia kapitału zakładowego, a więc możliwość zwrotu dopłat uzależniona jest od całkowitego pokrycia kapitału zakładowego. (szerzej. zob. Szajkowski/Tarska w: Kodeks spółek handlowych. Suplement do Tomów I-IV. Komentarz do nowelizacji, Sołtysiński, Szajkowski, Szumański, Szwaja, Herbet, Mataczyński, Tarska, Zabłocki, Rok wydania: 2010, Wydawnictwo: C.H.Beck, Wydanie: 1, komentarz do art. 179)
Ponadto podkreślenia wymaga również to że zwrot dopłat dotyczy dopłat realnie wniesionych, a nie tylko uchwalonych (szerzej zob. Szajkowski/Tarska j.w.)
Sprawy podatkowo-księgowe.
O ewidencji rachunkowej dopłat otrzymanych przez spółkę z o.o. decyduje art. 36 ust. 2e ustawy o rachunkowości. Przepis ten stanowi, że w razie powzięcia uchwały wspólników spółki z o.o. o terminach i wysokości dopłat, równowartość dopłat ujmuje się w odrębnej pozycji pasywów bilansu (kapitał rezerwowy z dopłat wspólników) i wykazuje się jako składnik kapitału własnego. Uchwalone, lecz niewniesione dopłaty wykazuje się w dodatkowej pozycji kapitałów własnych 'Należne dopłaty na poczet kapitału rezerwowego (wielkość ujemna)'.
Skutki podatkowe wniesienia dopłat
Skutki podatkowe związane z dopłatami po stronie spółki z o.o., do której wnoszone są
dopłaty:
a) wniesienie dopłat - na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 11 updop, do przychodów podatkowych nie zalicza się dopłat wnoszonych do spółki, jeżeli ich wniesienie następuje w trybie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach (w tym przypadku są
to art. 177-179 K.s.h.),
b) zwrot dopłat - na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 53 updop, zwrot dopłat niestanowią
cych przychodów podatkowych nie stanowi kosztów uzyskania przychodu;
Zatem zdarzenia gospodarcze, polegające na wniesieniu i zwrocie dopłat, jeśli zostaną
przeprowadzone zgodnie z przepisami art. 177-179 K.s.h., będą neutralne podatkowo
Autorzy:
Krzysztof Kohut - Radca prawny
Piotr Mirowski - Współpracownik Kancelarii
