Międzynarodowy Dzień Kobiet to dobry moment, aby przyjrzeć się praktykom wynagradzania na polskim rynku pracy. Z „Raportu płacowego 2026” Hays Poland wynika, że kobiety częściej od mężczyzn deklarują brak satysfakcji z wynagrodzenia oraz rzadziej osiągają najwyższe przedziały płacowe. Jest to trend dotyczący zarówno ogółu specjalistów, jak i wynagrodzeń oferowanych na stanowiskach menedżerskich i dyrektorskich. Dane te jednoznacznie pokazują, że równość płac wciąż pozostaje wyzwaniem na polskim rynku pracy.
Firmy znajdują się w momencie transformacji – organizacyjnej, strukturalnej i cyfrowej, napędzanej m.in. przez rozwój sztucznej inteligencji. W konsekwencji zachodzi ewolucja pożądanych profili kompetencyjnych pracowników, od których coraz częściej oczekuje się połączenia umiejętności twardych i miękkich z technologiczną biegłością.
Na rynku pracy 2026 kluczem do sukcesu będzie szybkie uczenie się i elastyczna adaptacja do zmian – wynika z dziś opublikowanego raportu ManpowerGroup „Raport płacowy 2026.
Automatyzacja prostych procesów przez AI oraz presja na efektywność kosztową transformują strukturę zatrudnienia w polskim sektorze usług dla biznesu. Centra zlokalizowane w Polsce coraz rzadziej realizują transakcyjne procesy biznesowe, co skutkuje spadkiem tzw. wolumenowych projektów rekrutacyjnych.
fot. shutterstock
Stosownie do tego przepisu "Rozporzą
dzenie udziałem albo akcję
dokonane przed wpisem spółki kapitałowej do rejestru albo przed zarejestrowaniem podwyższenia kapitału zakładowego jest nieważne".
Zakres czasowy art. 16 k.s.h
Spółki kapitałowe (spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością
oraz spółka akcyjna) powstają
z chwilą
wpisu do rejestru przedsiębiorców. Z chwilą
wpisu do rejestru kształtują się ostatecznie prawa i obowią
zki wspólników i akcjonariuszy Spółki istniejące w postaci akcji lub udziałów. Przed wpisem do rejestru prawa te istnieją
zasadniczo w formie tzw. ekspektatywy, jednakże szersze objaśnienie tego zagadnienia to odrębny temat przekraczający ramy niniejszego artykułu.
Podwyższenie kapitału zakładowego spółki zasadniczo wią
że się ze zmianą umowy spółki lub statutu, która do swojej skuteczności wymaga konstytutywnego wpisu do rejestru przedsiębiorców (por. art. 255 par. 1 k.s.h. oraz 262 par. 4 k.s.h. w odniesieniu do spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością
, oraz art. 430 par. 1 k.s.h i 441 par. 4 k.s.h. w odniesieniu do spółki akcyjnej).
W spółce z ograniczoną
odpowiedzialnością
kodeks spółek handlowych przewiduje również tryb podwyższania kapitału zakładowego bez zmiany umowy spółki (art. 257 k.s.h). Jednak także i w tym wypadku podwyższenie kapitału zakładowego następuje z chwilą
wpisu do rejestru przedsiębiorców, o czym wprost stanowi art. 262 par. 4 k.s.h.
W zwią
zku z powyższym zakaz rozporzą
dzania akcją
lub udziałem, o którym mowa w par. 16 k.s.h dotyczy następujących okresów czasowych:
a)udziałów (akcji) w czasie od zawią
zania spółki do chwili wpisu jej do rejestru przedsiębiorców,
b)udziałów (akcji) w podwyższonym kapitale zakładowym spółki od podjęcia stosownych uchwał o podwyższeniu kapitału do chwili zarejestrowania podwyższenia kapitału zakładowego.
Zakres przedmiotowy
Art. 16 k.s.h zakazuje rozporządzenia akcjami (udziałami) we wskazanych w nim okresie.
Pojęcie "rozporządzenia" nie jest wprost zdefiniowane w kodeksie spółek handlowych, jednakże zgodnie z powszechnymi wypowiedziami doktryny, należy je rozumieć stosownie do art. 57 par. 1 kodeksu cywilnego jako przeniesienie, obciążenie, zmiana lub zniesienia prawa.
Społród powyżej wskazanych czynności, największe praktyczne znaczenie ma przeniesienie i obciążenie prawa.
Art. 16 k.s.h. przewiduje zatem zakaz bezwzględny czynności rozporzą
dzających polegających na przeniesieniu tego prawa na inną
osobę. Z uwagi na to, że w systemie prawa cywilnego rozróżnia się czynności o skutku:
a)zobowią
zującym,
b)rozporządzającym,
c)podwójnym skutku zobowiązująco - rozporzą
dzającym (w praktyce największe znaczenie mają właśnie te czynności)
- zakresem zakazu rozporządzenia, o którym mowa w par. 16 k.s.h. są
objęte czynności o których mowa w pkt b i c.
Natomiast art. 16 nie zakazuje dokonywania czynności o charakterze wyłą
cznie zobowią
zującym (pkt a), które polegają
na zobowią
zaniu do rozporzą
dzenia udziałem (akcją
) po wpisie do rejestru przedsiębiorców.
W doktrynie wyrażono również pogląd, że zakaz o którym mowa w art. 16 k.s.h obejmuje również "czynności zobowią
zująco- rozporzą
dzające a więc umowy podwójnym skutku - zobowią
zującym i rozporządzającym, także zawarte pod warunkiem zawieszającym co do nastą
pienia rejestracji (spółki lub podwyższenia kapitału zakładowego). Wynika to z charakteru umów zobowiązująco-rozporzą
dzających jako umów o skutku także rozporządzającym" (tak: Szajkowski, Tarska Kodeks spółek handlowych. Komentarz do art. 1-150 KSH prof. dr hab. Stanisław Sołtysiński, prof. dr hab. Andrzej Szajkowski, prof. dr hab. Andrzej Szumański, prof. dr hab. Janusz Szwaja, Rok wydania: 2006, Wydawnictwo: C.H.Beck, Wydanie: 2, uw. 30-39 do art. 16).
Odnośnie tego ostatniego stanowiska można wyrazić wą
tpliwość, gdyż stosownie do art. 89 k.c. zastrzeżenie warunku zawieszającego polegającego na rejestracji spółki lub podwyższenia kapitału zakładowego powoduje, że z chwilą
zawarcia umowy nie powstaje skutek zobowią
zująco- rozporzą
dzający (lub rozporządzający), a więc nie dochodzi do rozporzą
dzenia udziałem i akcją
. Stosownie do art. 90 k.c. ziszczenie się warunku nie ma mocy wstecznej, chyba że inaczej zastrzeżono, a więc zasadniczo (w braku innego postanowienia umowy) skutek umowy ograniczonej warunkiem zawieszającym uzależniony jest od uprzedniej rejestracji spółki lub podwyższenia kapitału zakładowego. W zwią
zku z powyższym wątpliwe jest czy rozporzą
dzenie akcją
(udziałem) ograniczone warunkiem zawieszającym, jest niezgodne z art. 16 k.s.h.
Odnośnie obcią
żenia udziału w doktrynie wskazuje się, że obcią
żenie można rozumieć szeroko lub wąsko.
W znaczeniu wą
skim chodzi o obciążenie polegające na ustanowieniu ograniczonego prawa rzeczowego na udziale (akcji) skutecznego erga omnes - czyli np. ustanowienie zastawu lub prawa użytkowania.
Z kolei w znaczeniu szerokim obcią
żenie rozumiane jest także jako ustanowienie prawa o charakterze względnym (czyli obligacyjnym) to jest np. ustanowienie takiego prawa jak najem lub dzierżawa.
W doktrynie prawa handlowego sformułowano głosy, które uznają
, że zakresem art. 16 k.s.h. objęte jest szerokie rozumienie pojęcia "obcią
żenie". - tak. Szajkowski, Tarska, j.w., M. Rodzynkiewicz, Kodeks Spółek Handlowych, Komentarz, Warszawa 2005.
Na zakończenie zwrócić należy jeszcze uwagę na to, że art. 16 kodeksu spółek handlowych nie stoi na przeszkodzie dokonywaniu zmian podmiotowych w strukturze wspólników. Zmiany te muszą
jednak następować w trybie zmiany umowy spółki lub statutu (tak. Szajkowski, Tarska, j.w.).
Autor: Radca Prawny Krzysztof Kohut
